De afgelopen week liet zien dat digitalisering in Nederland een nieuwe fase ingaat. Drie aankondigingen op dezelfde dag gaven een duidelijk signaal. Er komt meer geld beschikbaar voor onderzoek, ondernemers krijgen extra steun om digitale vernieuwing door te voeren en de overheid scherpt haar eigen digitale fundament aan. Vooral voor Noord-Nederland kan dit samenkomen van investeringen en beleidsvernieuwing grote kansen opleveren.
Waar de afgelopen jaren veel nadruk lag op experimenteren en oriënteren, verschuift het accent nu naar verder professionaliseren. Dat betekent dat organisaties niet alleen meer kijken naar wat digitalisering kan opleveren, maar ook hoe het beter, veiliger, betrouwbaarder en breder toegepast kan worden. Juist dat maakt deze week nieuwswaardig.
Digital twins bieden kansen
De nieuwe call van NWO, goed voor zeven miljoen euro, richt zich op het versterken van onderzoek naar digital twins. Deze digitale representaties van systemen kunnen processen nabootsen en laten zien hoe installaties, gebouwen, voertuigen of netwerken zich gedragen onder wisselende omstandigheden. Het maakt het mogelijk om onderhoud te voorspellen, scenario’s te testen en beter onderbouwde keuzes te maken over investeringen of herinrichting.
Voor sectoren die in Noord-Nederland sterk aanwezig zijn, zoals bouw, energie, maritiem en mobiliteit, heeft deze ontwikkeling grote waarde. Denk aan bruggen, sluizen, warmtenetten, zonneparken of logistieke stromen. Digital twins helpen om risico’s te beperken en kosten te verlagen. De nieuwe onderzoeksronde stimuleert bovendien dat kennisinstellingen samenwerken met bedrijven en publieke organisaties. Dat creëert een voedingsbodem voor projecten die direct in de regio toepasbaar zijn.
Ondernemers tonen enorme bereidheid
Naast onderzoek staat ook de praktijk volop in beweging. Dat blijkt uit de flinke respons op de eerste mkb-call van Digital Holland, die 28 volledige aanvragen opleverde met gezamenlijk een waarde van meer dan 11 miljoen euro. Ondernemers willen investeren in automatisering, data-intelligentie, cybersecurity en nieuwe digitale diensten.
Deze grote belangstelling laat zien dat digitalisering niet meer wordt gezien als luxe, maar als basisvoorwaarde om toekomstbestendig te blijven ondernemen. Vooral voor het mkb kan innovatie het verschil maken tussen groeien of achterblijven. Ook in het noorden, waar veel bedrijven kleinschalig of regionaal actief zijn, ontstaat hiermee een kans om met gerichte subsidieprojecten digitalisering toegankelijk en praktisch te maken.
Wanneer bedrijven gebruikmaken van deze middelen kunnen zij nieuwe tools invoeren, processen slimmer inrichten of nieuwe diensten ontwikkelen die hun marktpositie versterken. Dat draagt bij aan een digitaler en veerkrachtiger bedrijfslandschap in de hele regio.
Overheid versterkt haar digitale basis met vernieuwd CIO-stelsel
De rijksoverheid kondigde tegelijkertijd aan dat per januari een vernieuwd CIO-stelsel van kracht wordt. Hiermee wil het kabinet scherper sturen op digitale risico’s, projecten en samenhang. Dat is nodig, want de overheid verwerkt steeds meer data, voert steeds complexere digitale processen uit en krijgt te maken met groeiende cybersecurityrisico’s.
Het nieuwe stelsel moet zorgen voor betere besluitvorming en duidelijkere verantwoordelijkheden. Dat klinkt misschien intern, maar de impact reikt verder. Ondernemers die afhankelijk zijn van digitale overheidsprocessen kunnen profiteren van systemen die sneller, betrouwbaarder en veiliger zijn. Denk aan vergunningaanvragen, gegevensuitwisseling, ondernemersportalen en innovatieprogramma’s. Een overheid die digitaal sterker staat, vormt een stabiele partner voor bedrijven die zelf digitaliseren.
Kansen voor Noord-Nederland
Wat deze drie aankondigingen vooral duidelijk maken is dat er een unieke kans ontstaat voor de regio. Noord-Nederland heeft kennisinstellingen die vooroplopen in data en engineering en ondernemers die steeds meer ruimte vinden om te innoveren. Door slim aan te sluiten op de nieuwe financieringsmogelijkheden en door samen te werken met overheden en onderzoekspartners kunnen projecten ontstaan die het verschil maken op het gebied van digitale dienstverlening, duurzame infrastructuur en slimme technologie.
Voor gemeenten en provincies kunnen digital twins helpen om ruimtelijke plannen beter door te rekenen of om infrastructuur toekomstbestendig te houden. Voor mkb’ers biedt de Digital Holland-regeling kansen om nieuwe digitale projecten te starten die direct bijdragen aan groei of efficiency. En voor samenwerkingsverbanden in de regio kan het vernieuwde CIO-stelsel helpen om nauwer aan te sluiten bij landelijke ontwikkelingen en om partnerschappen op te bouwen die langdurig resultaat opleveren.
Een digitale beweging die steeds breder wordt gedragen
De rode draad in de ontwikkelingen is dat digitalisering niet langer een afzonderlijk thema is. Onderzoek, ondernemers en overheid bewegen steeds meer in dezelfde richting. Dat maakt dat de impact van nieuwe technologie sneller zichtbaar wordt in bedrijfsprocessen, publieke dienstverlening en regionale samenwerking.
De combinatie van extra onderzoeksbudget, een actieve innovatiedrang in het mkb en een overheid die haar digitale fundament versterkt, laat zien dat Nederland aan een nieuwe fase van digitale volwassenheid begint. Hoe deze beweging zich precies ontwikkelt hangt af van de keuzes die organisaties de komende jaren maken, maar de bouwstenen voor verdere groei liggen klaar. Voor Noord-Nederland kan deze samenkomst van ontwikkelingen een flinke stimulans vormen, juist omdat de regio sterk leunt op samenwerking en innovatiekracht.
Bronnen: Digital Holland, NWO, Rijksoverheid
