De Nederlandse arbeidsmarkt is minder extreem krap dan een paar jaar geleden, maar voor veel werkgevers blijft het lastig om personeel te vinden. Tegelijk verschuiven de kansen op werk. Waar sommige banen onder druk staan door kunstmatige intelligentie, ontstaan elders juist nieuwe mogelijkheden door veranderend consumentengedrag, vergrijzing, onderhoud aan wegen en bruggen en de uitbreiding van het elektriciteitsnet.
Dat blijkt uit de nieuwste lijst met kansrijke beroepen van uitkeringsinstantie UWV. Op die lijst staan functies waarvoor de kans op werk volgens UWV relatief goed is. Nieuw zijn onder meer metselaars en voegers, dierenartsassistenten en verkoopmedewerkers van tweedehands artikelen. Op hbo- en wo-niveau komen onder andere budgetconsulenten, facilitair managers en eventmanagers of projectmanagers voor evenementen naar voren.
De lijst laat vooral zien hoe snel maatschappelijke ontwikkelingen doorwerken op de arbeidsmarkt. Meer huisdieren zorgen voor extra werk in de dierenzorg. Verouderde infrastructuur vraagt om vakmensen in de bouw en grond-, weg- en waterbouw. De populariteit van tweedehands kleding creëert vraag naar personeel in vintagewinkels. Tegelijkertijd neemt de vraag naar medewerkers in sommige taal-, creatieve en klantcontactberoepen af, mede doordat AI steeds meer taken overneemt.
Arbeidsmarkt blijft krap, maar verschillen nemen toe
De grootste spanning op de arbeidsmarkt lijkt voorbij, maar dat betekent niet dat de tekorten zijn verdwenen. In veel sectoren zijn nog altijd meer vacatures dan geschikte werkzoekenden. Vooral in techniek, zorg, bouw, transport, logistiek, horeca en installatiebedrijven blijft de vraag naar personeel hoog.
Volgens UWV is het daarom belangrijk om niet alleen naar het algemene aantal vacatures te kijken. Sommige beroepen bieden nog altijd veel kansen, terwijl het in andere functies juist lastiger wordt om werk te vinden. Een beroep kan minder kansrijk worden doordat de vraag daalt, maar ook omdat veel mensen dezelfde richting kiezen.
Dat verschil wordt steeds zichtbaarder. Wie een overstap overweegt of zich wil laten omscholen, kan niet meer automatisch uitgaan van brede tekorten op de arbeidsmarkt. De vraag is steeds vaker welk werk mensen doen, welke vaardigheden zij hebben en hoe gevoelig een functie is voor technologische veranderingen.
AI zet druk op creatieve en taalgerichte functies
Kunstmatige intelligentie heeft inmiddels zichtbaar effect op een deel van de arbeidsmarkt. UWV noemt onder meer tekstschrijvers, copywriters, vertalers, grafisch vormgevers en accountmanagers in de reclamewereld als beroepen met minder gunstige vooruitzichten. Ook in klantenservice en klantcontact neemt de druk toe, doordat bedrijven steeds vaker chatbots en geautomatiseerde systemen inzetten.
Dat betekent niet dat deze beroepen ineens verdwijnen. Wel verandert het soort werk dat er nog is. Taken die goed te standaardiseren zijn, zoals eenvoudige teksten, vertalingen, eerste klantvragen of basisontwerpen, kunnen sneller door software worden uitgevoerd. Daardoor hebben bedrijven minder mensen nodig voor repeterend werk.
Voor mensen die in deze sectoren werken, wordt specialisatie belangrijker. Wie zich onderscheidt met strategie, creatief inzicht, vakkennis, klantrelaties of complexe opdrachten, blijft vaak relevanter dan iemand die vooral uitvoerend werk doet dat makkelijk te automatiseren is.
De ontwikkeling laat ook zien dat AI niet alleen gevolgen heeft voor administratieve functies. Juist banen die lang als creatief of taalgericht werden gezien, krijgen te maken met veranderende vraag. Dat maakt scholing en het blijven ontwikkelen van vaardigheden belangrijker.
Dierenzorg groeit mee met populariteit van huisdieren
Een opvallende nieuwkomer op de lijst is de dierenartsassistent. Volgens UWV hangt dat samen met de toename van het aantal huisdieren in Nederland. Tijdens de coronaperiode namen veel mensen een hond, kat of ander huisdier. Die dieren hebben ook later zorg, controles, behandelingen en begeleiding nodig.
Daardoor neemt de druk bij dierenartsenpraktijken toe. Dierenartsassistenten spelen daarin een belangrijke rol. Zij ondersteunen bij behandelingen, verzorgen dieren, bereiden onderzoeken voor en hebben vaak veel contact met eigenaren.
De groei in deze sector laat zien dat niet alleen grote economische ontwikkelingen voor extra werk zorgen. Ook veranderingen in hoe mensen leven en besteden kunnen leiden tot nieuwe vraag naar personeel. Huisdieren zijn voor veel eigenaren een vast onderdeel van het gezin geworden. Dat vergroot niet alleen de vraag naar dierenzorg, maar ook naar winkels, verzorging, voeding en diensten rondom huisdieren.
Oude bruggen en nieuwbouw vragen om vakmensen
Ook de bouw blijft een sector met veel kansen. Dat komt niet alleen door nieuwbouw, maar ook door onderhoud aan wegen, bruggen en andere infrastructuur. Veel kunstwerken en verbindingen in Nederland zijn tientallen jaren geleden aangelegd en moeten worden gecontroleerd, opgeknapt of vervangen.
Daarnaast vraagt de uitbreiding van het elektriciteitsnet om extra capaciteit. Nieuwe kabels, transformatorhuisjes, laadpalen en technische installaties zorgen voor meer werk in de bouw, grond-, weg- en waterbouw en installatietechniek.
Daarom staan veel technische beroepen al jaren op de lijst van kansrijke functies. Denk aan metselaars, voegers, monteurs, elektriciens, machinisten, werkvoorbereiders, uitvoerders en vakmensen in de civiele techniek. De behoefte aan dit soort personeel hangt samen met grote opgaven die niet snel verdwijnen: woningbouw, onderhoud, energietransitie en uitbreiding van infrastructuur.
Voor mensen die praktisch ingesteld zijn, liggen daar kansen. Veel van deze functies vragen wel om vakkennis, certificaten of een gerichte opleiding. Toch zijn er ook beroepen waarin zij-instroom mogelijk is, bijvoorbeeld via een leerwerktraject of een opleiding naast het werk.
Tweedehands markt zorgt voor vraag naar winkelpersoneel
Een andere opvallende ontwikkeling is de groei van de tweedehandsmarkt. Vintagewinkels, kledingruilconcepten en webshops met gebruikte artikelen zijn populairder geworden. Dat heeft te maken met duurzaamheid, maar ook met prijsbewustzijn en de wens om iets unieks te kopen.
UWV ziet daardoor goede kansen voor verkoopmedewerkers van tweedehands artikelen. Het gaat daarbij niet alleen om kleding. Ook meubels, boeken, elektronica, woonaccessoires en andere gebruikte producten spelen mee in de groeiende markt.
Werken in een vintagewinkel vraagt vaak meer dan alleen verkopen. Medewerkers moeten kunnen beoordelen wat verkoopbaar is, artikelen aantrekkelijk presenteren, klanten adviseren en soms ook kennis hebben van merken, materialen of trends. Daardoor is het werk deels vergelijkbaar met reguliere detailhandel, maar met een eigen dynamiek.
De opkomst van tweedehands winkels laat zien dat duurzaamheid steeds vaker een economische factor wordt. Waar hergebruik vroeger vooral werd geassocieerd met kringloopwinkels, is vintage inmiddels ook een volwaardig commercieel segment geworden.
Meer schulden zorgen voor extra vraag naar begeleiding
Ook financiële problemen in huishoudens werken door op de arbeidsmarkt. UWV noemt budgetconsulenten als nieuw kansrijk beroep op hbo- en wo-niveau. In de praktijk gaat het om functies waarin mensen worden geholpen met geldzaken, schulden, regelingen en het weer op orde krijgen van hun financiële situatie.
De vraag naar deze professionals groeit doordat steeds meer huishoudens moeite hebben om rond te komen of te maken krijgen met betalingsachterstanden. Hogere woonlasten, energieprijzen, zorgkosten en onzeker inkomen kunnen daarbij een rol spelen.
Schuldhulpverlening is vaak complex. Mensen hebben niet alleen hulp nodig bij een overzicht van inkomsten en uitgaven, maar ook bij contact met schuldeisers, gemeenten en instanties. Dat vraagt om kennis van regelgeving, maar ook om goede communicatieve vaardigheden.
Juist in dit soort werk blijft de menselijke kant belangrijk. AI kan mogelijk helpen bij administratie of het maken van berekeningen, maar begeleiding bij schulden draait ook om vertrouwen, persoonlijke omstandigheden en maatwerk.
Veel bekende beroepen blijven kansrijk
Naast de nieuwe toevoegingen bevat de UWV-lijst veel beroepen die al jaren goed perspectief bieden. Vooral in zorg, horeca, techniek, transport en logistiek blijft de vraag hoog.
In de zorg spelen vergrijzing en een toenemende zorgvraag mee. In transport en logistiek blijft personeel nodig voor vervoer, magazijnen en planning. In de horeca blijft het lastig om voldoende koks, bedieningsmedewerkers en andere vakmensen te vinden. Ook installatiebedrijven zoeken al langere tijd personeel, onder meer voor verduurzaming, warmtepompen, zonnepanelen en elektriciteitsvoorzieningen.
Dat deze beroepen al langer kansrijk zijn, betekent niet dat werkgevers vanzelf personeel vinden. Integendeel: veel bedrijven moeten actief investeren in opleiding, begeleiding en behoud van medewerkers. De concurrentie om vakmensen blijft groot.
Omscholing vraagt meer dan alleen kiezen voor een kansrijk beroep
De lijst van UWV kan richting geven, maar is geen garantie op werk. Per regio kunnen de kansen verschillen. In een gebied met veel bouwbedrijven kan de vraag naar vakmensen groter zijn dan elders. In andere regio’s is juist meer behoefte aan zorgpersoneel, logistiek medewerkers of installateurs.
Ook de achtergrond van iemand blijft belangrijk. Niet iedereen kan zonder voorbereiding overstappen naar een technisch beroep, de zorg of schuldhulpverlening. Vaak is scholing nodig, soms een certificaat en soms een langere opleiding.
Toch zijn er steeds meer mogelijkheden om werkend te leren. Zeker in sectoren met grote tekorten staan werkgevers vaker open voor mensen die nog niet alle ervaring hebben, maar wel gemotiveerd zijn om een vak te leren. Leerwerktrajecten, bbl-opleidingen en praktijkgerichte cursussen kunnen de stap kleiner maken.
Voor werkzoekenden is het daarom verstandig om niet alleen te kijken naar waar de meeste vacatures zijn, maar ook naar welk werk past bij ervaring, interesses en vaardigheden. Een beroep is pas echt kansrijk wanneer iemand het ook langere tijd kan en wil doen.
Arbeidsmarkt verandert sneller dan vroeger
De nieuwe lijst maakt duidelijk dat de arbeidsmarkt steeds sneller verandert. Technologische ontwikkelingen, vergrijzing, verduurzaming, veranderend consumentengedrag en maatschappelijke problemen hebben allemaal invloed op de vraag naar personeel.
Sommige trends zijn goed zichtbaar, zoals de groei van AI of de vraag naar vakmensen voor het stroomnet. Andere ontwikkelingen zijn subtieler. De populariteit van vintage kleding of de toename van huisdieren lijken op het eerste gezicht kleine maatschappelijke veranderingen, maar kunnen wel degelijk nieuwe banen opleveren.
Voor werkgevers betekent dat dat personeelsplanning steeds minder alleen draait om vacatures vullen. Bedrijven moeten ook nadenken over welke taken veranderen, welke vaardigheden nodig zijn en waar automatisering juist kansen biedt.
Voor werknemers en werkzoekenden geldt hetzelfde. Een loopbaan bestaat steeds minder vaak uit één vaste richting die tientallen jaren onveranderd blijft. Bijleren, omscholen en meegroeien met nieuwe ontwikkelingen worden belangrijker.
Conclusie
De nieuwe UWV-lijst met kansrijke beroepen laat zien dat de arbeidsmarkt nog altijd krap is, maar dat de kansen sterk verschillen per vakgebied. Huisdieren, verouderde bruggen, woningbouw, het stroomnet, schuldenproblematiek en de groeiende tweedehandsmarkt zorgen voor extra vraag naar personeel.
Tegelijkertijd staan sommige taal-, creatieve en klantcontactberoepen onder druk door AI. Dat betekent niet dat mensen in die functies geen toekomst meer hebben, maar wel dat werk verandert en specialisatie belangrijker wordt.
Voor wie nadenkt over een nieuwe baan of omscholing liggen vooral kansen in sectoren die moeilijk te automatiseren zijn of waar de vraag door maatschappelijke ontwikkelingen groeit. Bouw, techniek, zorg, transport, dierenzorg en financiële begeleiding blijven daardoor belangrijke richtingen op een arbeidsmarkt die voortdurend in beweging is.
Bronnen: NOS en UWV.
