De spanningen in het Midden-Oosten beginnen inmiddels ook hun sporen te trekken op de financiële markten. In Nederland is dat onder meer zichtbaar op de hypotheekmarkt, waar verschillende geldverstrekkers hun rentes de afgelopen dagen al hebben verhoogd.
Waar de hypotheekrente eerder dit jaar nog voorzichtig leek te dalen, lijkt die trend voorlopig tot stilstand te zijn gekomen. Volgens hypotheekadviseurs reageren beleggers snel op de geopolitieke onzekerheid, vooral wanneer die invloed kan hebben op energieprijzen en inflatie.
Eerste renteverhogingen zichtbaar
De beweging op de hypotheekmarkt is inmiddels concreet merkbaar. Diverse geldverstrekkers hebben hun tarieven al aangepast nadat de rente op de kapitaalmarkt opliep. Onder meer partijen als Venn, Vista, Allianz, ASR en Centraal Beheer verhoogden hun hypotheekrentes.
Dat heeft te maken met de manier waarop banken hun hypotheken financieren. Een groot deel van het geld dat zij uitlenen komt van beleggers op internationale kapitaalmarkten. Wanneer de rente daar stijgt, moeten banken meer betalen voor dat geld en stijgen meestal ook de tarieven voor nieuwe hypotheken.
Voor mensen die een woning willen kopen kan dat betekenen dat lenen opnieuw iets duurder wordt.
Energieprijzen spelen een sleutelrol
De link tussen de oorlog in het Midden-Oosten en hypotheekrentes loopt via de energiemarkt. De regio speelt een belangrijke rol in de wereldwijde olie- en gasproductie. Wanneer conflicten oplaaien, reageren energiemarkten vaak direct.
De recente spanningen hebben opnieuw geleid tot hogere olieprijzen en nervositeit op financiële markten. Dat heeft gevolgen die verder reiken dan alleen de energierekening.
Wanneer energie duurder wordt, loopt meestal ook de inflatie op. Centrale banken houden dat nauwlettend in de gaten, omdat inflatie een belangrijke factor is bij het bepalen van rentebeleid.
Inflatie en rente zijn sterk verbonden
Hypotheekrentes worden uiteindelijk vooral beïnvloed door de rente op langlopende staatsleningen. Die rentes hangen weer samen met verwachtingen over inflatie en economische groei.
Als beleggers verwachten dat inflatie hoog blijft, willen zij een hogere vergoeding voor het uitlenen van geld. Daardoor stijgt de rente op obligaties en volgen hypotheekrentes vaak dezelfde richting.
De onrust rond energieprijzen kan die verwachtingen versterken. Zolang de kans bestaat dat energie duur blijft, blijven beleggers voorzichtig en blijven rentes onder druk staan.
Historische parallellen
De relatie tussen conflicten in het Midden-Oosten, energieprijzen en rentes is niet nieuw. In de jaren zeventig leidde een olie-embargo van olieproducerende landen tot een wereldwijde energiecrisis.
De olieprijs verviervoudigde destijds in korte tijd en inflatie schoot omhoog. Uiteindelijk stegen ook de rentes sterk. In Nederland liep de hypotheekrente begin jaren tachtig zelfs op tot boven de tien procent.
Hoewel de huidige situatie niet direct vergelijkbaar is met die periode, laat de geschiedenis wel zien hoe geopolitieke spanningen kunnen doorwerken in financiële markten.
Ook recent gebeurde dat. Na de Russische inval in Oekraïne in 2022 stegen energieprijzen en inflatie snel, waarna hypotheekrentes in korte tijd sterk opliepen.
Financiële markten reageren snel
Beleggers reageren vaak direct op geopolitieke gebeurtenissen. Spanningen in belangrijke energiegebieden zorgen voor onzekerheid over de economische vooruitzichten en dat vertaalt zich vrijwel meteen in bewegingen op de kapitaalmarkt.
Rentes op staatsleningen gelden daarbij als een belangrijke graadmeter. Wanneer die stijgen, volgen hypotheekrentes meestal niet veel later.
Dat betekent dat ontwikkelingen ver buiten Nederland uiteindelijk invloed kunnen hebben op de maandlasten van huizenkopers.
Invloed op de woningmarkt
Een hogere hypotheekrente heeft meestal ook gevolgen voor de woningmarkt. Wanneer lenen duurder wordt, kunnen huishoudens minder geld lenen voor dezelfde maandlasten.
Dat kan de maximale biedruimte van kopers beperken. In eerdere periodes van rentestijging was dat effect duidelijk zichtbaar.
Tegelijk blijft de Nederlandse woningmarkt gekenmerkt door een groot woningtekort. Daardoor reageren huizenprijzen vaak minder sterk op rentebewegingen dan in andere landen.
Vooruitzichten blijven onzeker
Hoe de hypotheekrente zich de komende maanden ontwikkelt, hangt vooral af van de internationale situatie. Veel zal afhangen van de vraag hoe lang de spanningen in het Midden-Oosten aanhouden en wat dat betekent voor energieprijzen.
Wanneer olie- en gasprijzen verder stijgen, kan dat inflatie opnieuw aanwakkeren. In dat geval zullen centrale banken waarschijnlijk langer wachten met renteverlagingen.
Voor huizenkopers betekent dat dat internationale ontwikkelingen ook hun financiële plannen kunnen beïnvloeden.
Wereldpolitiek en de hypotheekmarkt
De hypotheekrente lijkt op het eerste gezicht een puur nationale kwestie, maar wordt in werkelijkheid sterk beïnvloed door internationale ontwikkelingen.
Conflicten, energieprijzen en inflatieverwachtingen spelen allemaal een rol bij het bepalen van rentes op financiële markten. Wat er gebeurt op energiemarkten of in geopolitieke spanningen ver weg, kan uiteindelijk doorwerken tot in de rente die Nederlandse huishoudens betalen voor hun woning.
Bronnen: NOS, RTL Nieuws, De Hypotheekshop
