De warmtepomp is in korte tijd weer nadrukkelijk terug op de radar van huiseigenaren gekomen. Nu de gasprijzen de afgelopen weken flink zijn opgelopen, kijken veel mensen opnieuw naar manieren om hun woning minder afhankelijk te maken van aardgas. Vooral huishoudens die toch al nadenken over het vervangen van hun cv-ketel lijken sneller de stap naar een warmtepomp te overwegen. Uit een rondgang langs installateurs blijkt dat het aantal aanvragen duidelijk is toegenomen, terwijl ook de wachttijden weer oplopen.
Die hernieuwde belangstelling komt niet uit de lucht vallen. Volgens brancheorganisatie Techniek Nederland zoeken consumenten nadrukkelijk naar manieren om grip te houden op hun energiekosten. In de sector wordt gesproken over een merkbare stijging van het aantal aanvragen sinds de onrust op de energiemarkt toenam. Techniek Nederland meldde begin maart al dat het aantal aanvragen 10 tot 15 procent hoger lag dan vóór de recente stijging van de gasprijzen. In de rondgang van de NOS lopen de percentages bij sommige installatiebedrijven nog verder op. Daarmee lijkt zich opnieuw een patroon af te tekenen dat eerder ook zichtbaar was tijdens de energiecrisis van 2022.
Meer belangstelling op een opvallend moment
Wat de ontwikkeling extra opvallend maakt, is dat dit niet het gebruikelijke hoogseizoen voor warmtepompen is. Normaal gesproken oriënteren huishoudens zich vooral in het najaar en in de winter op hun verwarmingssysteem. Juist daarom valt het installateurs op dat de aanvragen nu, in deze periode van het jaar, zo sterk aantrekken. Bij HeatTransformers in Woerden wordt gesproken over 30 procent meer aanvragen dan in dezelfde periode vorig jaar. Ook elders in het land zien bedrijven een scherpe toename in het aantal informatieverzoeken en offerteaanvragen.
Bij sommige installateurs blijft het niet bij een lichte stijging. In Den Bosch wordt melding gemaakt van een verviervoudiging van het aantal aanvragen voor warmtepompen door particulieren. In de regio Tilburg spreekt een installateur zelfs van een verdrievoudiging in twee weken tijd. Zulke cijfers laten zien dat stijgende energiekosten nog altijd direct doorwerken in het gedrag van consumenten. Zodra de onzekerheid over gas terugkeert, groeit de belangstelling voor alternatieven die het verbruik kunnen verlagen. Dat geldt overigens niet alleen voor warmtepompen. Ook zonnepanelen, airco’s en thuisbatterijen worden weer vaker genoemd in dezelfde zoektocht naar meer controle over de energierekening.
Wachttijden lopen snel op
De oplopende vraag heeft ook meteen praktische gevolgen. Waar consumenten een tijd geleden soms nog relatief snel een installatie konden laten uitvoeren, beginnen de wachttijden nu alweer op te schuiven. In de regio Tilburg gold een half jaar geleden nog een wachttijd van ongeveer vier weken. Inmiddels wordt rekening gehouden met zeven weken, terwijl dat in de komende maanden zelfs kan oplopen naar twaalf tot zestien weken. Ook fabrikanten merken dat de vraag harder aantrekt dan voorzien. Zo moet Remeha de productie in korte tijd flink opschroeven om de markt bij te benen.
Dat is relevant voor huiseigenaren die hun cv-ketel op korte termijn willen vervangen. Wie pas gaat nadenken over een warmtepomp op het moment dat de oude installatie uitvalt, kan straks tegen vertraging aanlopen. De markt is gevoelig voor pieken, zeker wanneer geopolitieke spanningen de energiekosten plotseling omhoogjagen. Juist dan ontstaat er vaak een golf van consumenten die tegelijk in beweging komt. Voor installateurs betekent dat extra druk op planning, capaciteit en beschikbaarheid van apparatuur.
Hogere gasprijzen en onzekerheid duwen consumenten in dezelfde richting
Achter de stijgende belangstelling zit meer dan alleen een tijdelijke prijsprikkel. Hogere gasprijzen maken voor veel huishoudens opnieuw zichtbaar hoe kwetsbaar een woning blijft wanneer die sterk leunt op aardgas. Milieu Centraal vat dat in de NOS-rondgang kernachtig samen met de woorden: “Mensen worden weer wakker geschud.” Dat gevoel wordt versterkt doordat energie niet alleen een kostenpost is, maar ook samenhangt met internationale ontwikkelingen waar huishoudens zelf geen invloed op hebben. Daardoor krijgt een warmtepomp voor veel mensen niet alleen het karakter van een duurzame investering, maar ook van een manier om minder afhankelijk te worden van schommelingen op de gasmarkt.
Dat sluit aan bij het bredere overheidsdoel om gebouwen uiteindelijk van aardgas af te krijgen. De Rijksoverheid wil dat in 2050 alle gebouwen gebruikmaken van duurzame warmtebronnen, zoals warmtenetten of warmtepompen. Gemeenten werken daarom aan warmteprogramma’s waarin per wijk duidelijk moet worden welke oplossing het meest logisch is. Die plannen moeten eind 2027 gereed zijn. Voor bewoners betekent dat dat de keuze voor een nieuwe verwarmingsinstallatie steeds minder los staat van de richting waarin hun buurt of gemeente zich ontwikkelt.
Ook beleid speelt mee in de afweging
Naast de gasprijs lijkt ook het politieke vooruitzicht een rol te spelen. In het huidige regeerakkoord staat dat de hybride warmtepomp vanaf 2029 in bepaalde situaties de norm wordt bij vervanging van een cv-ketel. Dat geldt volgens de huidige lijn vooral voor wijken waar geen warmtenet komt. Tegelijk is nog lang niet alles uitgewerkt. Belangenorganisaties wijzen erop dat nog onduidelijk is hoe de regeling er precies uit gaat zien, wanneer die exact ingaat en welke uitzonderingen er komen. De plannen zijn dus nog niet definitief, maar ze geven wel een richting af waar veel consumenten nu al rekening mee houden.
Dat vooruitzicht kan verklaren waarom de warmtepomp juist nu opnieuw terrein wint. Zodra consumenten het idee krijgen dat gas duur blijft én beleid op termijn dezelfde kant op wijst, wordt wachten minder aantrekkelijk. Dan verandert de vraag van óf een warmtepomp interessant is, naar wanneer het juiste moment is om in te stappen. In dat opzicht lijkt de huidige opleving meer dan een korte reactie op een paar dure weken. De combinatie van hogere gasprijzen, langere wachttijden en aankomend beleid duwt huishoudens opnieuw richting een verwarmingssysteem dat een paar jaar geleden al in opmars was.
Warmtepomp weer vol in beeld bij vervanging cv-ketel
Voor veel huishoudens begint de afweging dus opnieuw bij een herkenbare vraag: blijf je investeren in een systeem dat afhankelijk is van gas, of kies je voor een alternatief dat beter aansluit bij de koers van de energiemarkt en het beleid? Dat de interesse nu zo snel oploopt, laat zien hoe gevoelig die keuze blijft voor prijsontwikkelingen. Zodra gas duurder wordt, verschuift de aandacht vrijwel meteen naar alternatieven. Zoals Techniek Nederland het verwoordt: “Consumenten zoeken duidelijk naar mogelijkheden om hun energierekening te verlagen.” En precies daardoor staat de warmtepomp opnieuw vol in beeld.
Bronnen: NOS, Techniek Nederland, Rijksoverheid, Vereniging Eigen Huis.
