dinsdag, november 17, 2026
3.1 C
Groningen

Duizenden bedrijven hoeven woon-werkverkeer niet meer te rapporteren

Voor veel middelgrote bedrijven verdwijnt een administratieve verplichting die pas ruim twee jaar geleden werd ingevoerd. Werkgevers met minder dan 250 werknemers hoeven niet langer jaarlijks gegevens aan te leveren over het woon-werkverkeer en de zakelijke reizen van hun personeel. De overheid heeft de regels voor werkgebonden personenmobiliteit aangepast, omdat vooral kleinere ondernemingen veel tijd kwijt bleken te zijn aan het verzamelen van de benodigde informatie. De wijziging is op 13 november officieel gepubliceerd en geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026.

Daarmee komt voor duizenden werkgevers een einde aan een rapportageplicht die sinds juli 2024 van kracht was. Tot nu toe moesten organisaties met minimaal 100 werknemers jaarlijks doorgeven hoeveel kilometers hun medewerkers reisden, welke vervoermiddelen zij gebruikten en op welke brandstoffen die reden. De gegevens waren bedoeld om inzicht te krijgen in de CO₂-uitstoot van zakelijke mobiliteit en woon-werkverkeer.

Het doel van de regeling blijft overeind, maar de overheid erkent inmiddels dat de uitvoering voor een groot deel van het midden- en kleinbedrijf ingewikkelder was dan vooraf werd verwacht.

Rapportage kostte bedrijven veel meer tijd dan gedacht

De verplichting kwam voort uit het Klimaatakkoord en moest werkgevers bewuster maken van de uitstoot die samenhangt met het reizen van hun personeel.

In de praktijk bleek vooral het verzamelen van gegevens over woon-werkverkeer lastig. Bedrijven moesten bijvoorbeeld weten hoeveel kilometers medewerkers met de auto, fiets of het openbaar vervoer aflegden. Niet iedere onderneming beschikt over systemen waarin dergelijke informatie gemakkelijk terug te vinden is.

Sommige werkgevers gebruikten daarom enquêtes om het reisgedrag van hun personeel in kaart te brengen. Dat leverde extra administratief werk op, terwijl de gegevens vervolgens ook nog moesten worden verwerkt tot een jaarlijkse rapportage.

Bij de invoering van de regeling ging de overheid ervan uit dat het verzamelen en verwerken van gegevens over woon-werkverkeer ongeveer drie uur zou kosten. Uit ervaringen van bedrijven bleek later dat dit onderdeel alleen al rond de twintig uur in beslag kon nemen.

Voor grotere organisaties met uitgebreide personeels- en mobiliteitssystemen was de rapportage doorgaans eenvoudiger te organiseren. Middelgrote ondernemingen moesten veel vaker handmatig gegevens verzamelen.

Dat verschil vormde een belangrijke reden om de regels opnieuw te bekijken.

De grens verschuift definitief van 100 naar 250 werknemers

Met de wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving is de ondergrens voor de rapportageplicht verhoogd naar 250 werknemers.

Dat betekent dat organisaties met 100 tot en met 249 werknemers niet meer verplicht zijn hun werkgebonden personenmobiliteit te rapporteren. Werkgevers met 250 werknemers of meer blijven wel onder de regeling vallen.

Opvallend is dat de nieuwe regels terugwerken tot 1 januari 2026. Bedrijven die onder de vrijstelling vallen, hoeven daardoor geen gegevens meer aan te leveren over het lopende jaar.

Over 2025 gold de oude verplichting nog wel. Werkgevers die op 1 januari van dat jaar minimaal 100 werknemers hadden, moesten daarover in principe uiterlijk 30 juni 2026 rapporteren. De nieuwe vrijstelling maakt die eerdere verplichting niet ongedaan.

Voor het bepalen of een organisatie onder de regeling valt, wordt gekeken naar het aantal werknemers op 1 januari van het betreffende rapportagejaar. Daarbij gaat het niet simpelweg om het aantal voltijdsbanen. Werknemers met een arbeidsovereenkomst die minimaal twintig uur betaald werk per maand garandeert, tellen in beginsel mee. Ingehuurde zzp’ers en uitzendkrachten tellen niet op dezelfde manier mee als eigen werknemers.

Voor bedrijven die rond de grens van 250 medewerkers zitten, blijft het daarom belangrijk om jaarlijks vast te stellen hoeveel werknemers volgens de wettelijke definitie meetellen.

Miljoenenbesparing, maar de praktijk laat een ander beeld zien

Volgens de toelichting bij het nieuwe besluit viel ongeveer 58 procent van de organisaties die onder de oorspronkelijke regeling vielen in de categorie van 100 tot 250 werknemers.

Voor deze groep werd de jaarlijkse administratieve lastenverlichting aanvankelijk geraamd op ongeveer 1,6 miljoen euro. Dat bedrag is gebaseerd op de oorspronkelijke inschatting van de tijd die bedrijven nodig zouden hebben voor het verzamelen en rapporteren van de gegevens.

De overheid erkent inmiddels dat deze berekening waarschijnlijk te voorzichtig was. Vooral het opvragen en verwerken van informatie over woon-werkverkeer kostte in werkelijkheid aanzienlijk meer tijd.

De werkelijke besparing kan daardoor hoger uitvallen. Hoeveel een individuele onderneming ermee bespaart, hangt af van de inrichting van de administratie en de manier waarop de gegevens tot nu toe werden verzameld.

Voor een bedrijf dat al grotendeels geautomatiseerd werkte, zal het verschil mogelijk beperkt zijn. Een onderneming die ieder jaar medewerkers moest bevragen en vervolgens handmatig gegevens verwerkte, merkt waarschijnlijk meer van het wegvallen van de verplichting.

Ook voor bedrijven in Noord-Nederland een welkome verandering

In Groningen, Drenthe en Friesland zijn veel middelgrote ondernemingen actief in sectoren als industrie, bouw, logistiek en zakelijke dienstverlening. Voor bedrijven met verschillende werklocaties, wisselende diensten of veel zakelijke kilometers kon het verzamelen van mobiliteitsgegevens behoorlijk ingewikkeld zijn.

Neem een productiebedrijf met 175 medewerkers. Een deel werkt in ploegendiensten, anderen reizen dagelijks naar kantoor en commerciële medewerkers bezoeken klanten op verschillende locaties. Om aan de oorspronkelijke rapportageplicht te voldoen, moest het bedrijf informatie uit meerdere bronnen samenbrengen.

Onder de nieuwe regels vervalt die jaarlijkse verplichting, zolang de onderneming onder de grens van 250 werknemers blijft.

Dat betekent overigens niet dat alle administratie rond zakelijke kilometers kan verdwijnen. Gegevens die nodig zijn voor bijvoorbeeld reiskostenvergoedingen, loonadministratie of fiscale verplichtingen moeten nog steeds worden bijgehouden.

De wijziging heeft uitsluitend betrekking op de rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit.

Voor ondernemingen die de afgelopen jaren extra tijd of geld hebben geïnvesteerd in deze rapportage, kan het besluit wel gemengde gevoelens oproepen. Zij hebben hun administratie ingericht op regels die nu alweer gedeeltelijk verdwijnen.

Minder regels betekent niet dat duurzaam reizen verdwijnt

De overheid blijft inzetten op het verminderen van de CO₂-uitstoot door verkeer. Alleen worden kleinere werkgevers daarvoor niet langer via deze specifieke rapportageplicht aangesproken.

Grote organisaties moeten hun mobiliteitsgegevens nog steeds aanleveren. Daarmee houdt de overheid zicht op een belangrijk deel van de zakelijke en woon-werkmobiliteit in Nederland.

Wel wordt het oorspronkelijke reductiedoel van de regeling aangepast. Eerder moest de aanpak in 2030 bijdragen aan een vermindering van 1,5 megaton CO₂. Door de kleinere groep rapportageplichtige bedrijven wordt dit doel bijgesteld naar 1,2 megaton.

Dat betekent niet dat andere maatregelen voor schoner vervoer komen te vervallen. De overheid wil de uitstoot in de mobiliteitssector ook via andere instrumenten terugdringen.

Voor werkgevers blijft het bovendien interessant om het reisgedrag van medewerkers te bekijken, zelfs wanneer zij daartoe niet meer verplicht zijn.

Minder zakelijke kilometers kunnen bijvoorbeeld lagere brandstofkosten opleveren. Het aanbieden van thuiswerkmogelijkheden of goede fietsvoorzieningen kan daarnaast bijdragen aan aantrekkelijk werkgeverschap.

De afweging verschuift voor kleinere ondernemingen daarmee van een wettelijke rapportageverplichting naar de vraag welke mobiliteitsmaatregelen daadwerkelijk iets opleveren voor het bedrijf en zijn medewerkers.

Wat betekent het besluit voor werkgevers richting 2027?

De wijziging is vooral relevant voor bedrijven die zich voorbereiden op hun administratie voor het komende jaar. Werkgevers met minder dan 250 werknemers op 1 januari 2026 hoeven in 2027 geen verplichte mobiliteitsrapportage over 2026 in te dienen.

Voor organisaties die wel onder de regeling blijven vallen, verandert er op dit punt weinig. Zij moeten gegevens blijven verzamelen over het zakelijke verkeer en woon-werkverkeer van hun medewerkers. De rapportage over 2026 moet volgens de reguliere regels uiterlijk 30 juni 2027 worden ingediend.

Voor bedrijven die groeien, wordt het aantal werknemers een belangrijk aandachtspunt. Een onderneming die nu onder de vrijstelling valt, kan opnieuw rapportageplichtig worden wanneer zij op 1 januari van een volgend jaar de grens van 250 werknemers bereikt.

Het besluit laat tegelijkertijd zien dat de overheid onder druk van ondernemers bereid is regelgeving aan te passen wanneer de administratieve belasting niet in verhouding staat tot het beoogde resultaat.

Dat is een ontwikkeling die verder reikt dan alleen de mobiliteitsrapportage. Werkgevers krijgen met steeds meer verplichtingen te maken, terwijl vooral kleinere en middelgrote organisaties niet altijd de mensen en systemen hebben om alle gegevens zonder extra werk aan te leveren.

Met het schrappen van deze rapportageplicht verdwijnt voor een grote groep bedrijven in ieder geval één jaarlijkse administratieve taak. De verantwoordelijkheid om zakelijk vervoer verstandig te organiseren blijft bestaan, maar ondernemers krijgen meer ruimte om zelf te bepalen hoe zij dat aanpakken.

Bronnen: Staatsblad 2026, nr. 381 (13 november 2026), Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Recente publicaties

AI verandert hoe we winkelen: wat betekent dit voor ondernemers?

Een nieuwe winterjas, een televisie of een cadeau voor...

Kabinet investeert €200 miljoen in groei van technologiebedrijven

Nederland heeft geen gebrek aan innovatieve ideeën. Universiteiten, onderzoeksinstellingen...

Hogere boetes voor werkgevers vanaf 2027: wat verandert er?

Werkgevers die de arbeidswetten overtreden, kunnen vanaf 1 juli...

Bedrijven delen stroomcapaciteit om ondanks vol stroomnet te groeien

Op bedrijventerrein Dintelmond in Moerdijk hebben vier bedrijven iets...

Steeds meer werknemers psychisch vermoeid, vooral jongere werkenden

Bijna 35 procent van de Nederlandse werknemers voelt zich...

Gerelateerde artikelen