Zorginstellingen in Nederland nemen steeds minder vaak patiënten op met complexe verstandelijke beperkingen vanwege de hoge kosten. Dit blijkt uit een enquête van onderzoekscollectief Spit, gepubliceerd in Trouw en De Groene Amsterdammer.
Uitdagingen bij VG7-indicaties
De problemen doen zich vooral voor bij mensen met een verstandelijke beperking die kampen met gedragsstoornissen of verslavingen. Deze groep, bekend onder de VG7-indicatie, heeft dagelijks intensieve zorg en begeleiding nodig. Cliëntondersteuners proberen families te helpen bij het vinden van een passende woon- en zorgplek, maar stuiten vaak op financiële obstakels.
Volgens het onderzoek hebben minstens 18 cliëntondersteuners van zorginstellingen te horen gekregen dat patiënten werden geweigerd vanwege de kosten. Daarnaast meldden 24 ondersteuners dat er onvoldoende personeel beschikbaar is om deze complexe zorg te leveren.
Financiële tekorten en zorgafwijzing
Zorginstellingen lijden al jaren miljoenenverliezen door ontoereikende vergoedingen voor VG7-patiënten. Dit leidt ertoe dat de meest urgente zorgvragen niet worden behandeld, een probleem dat ook zichtbaar is in de ouderenzorg en geestelijke gezondheidszorg.
In sommige gevallen zeggen instellingen zelfs bestaande zorgcontracten op, ondanks dat dit wettelijk alleen onder strikte voorwaarden is toegestaan. Cliëntondersteuners rapporteren tientallen gevallen waarin zorg stopgezet werd, vaak met ernstige gevolgen voor de patiënten.
Agressie en dakloosheid als risico’s
Veel patiënten wachten langdurig op een geschikte plek. Sommigen wonen noodgedwongen bij familie, waar het risico op escalaties groot is door overprikkeling. Anderen belanden op straat. Hoewel exacte aantallen ontbreken, gaat het waarschijnlijk om honderden mensen.
Niet iedere instelling weigert
Er zijn uitzonderingen. Zorgorganisatie Vanboeijen in Drenthe geeft aan geen patiënten af te wijzen vanwege financiële redenen, ondanks een jaarlijks tekort van 3 tot 4 miljoen euro. Volgens bestuurslid Johan Dusseljee worden andere budgetten, zoals voor gebouwonderhoud, aangesproken om de zorg te kunnen continueren. Maar dit brengt grote risico’s voor de toekomst.
Structurele oplossingen nodig
De Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland bevestigt dat financiële problemen breed spelen binnen de sector. Hoewel de overheid vanaf 2025 een tariefverhoging van 6,2 procent heeft aangekondigd, dekt dit volgens de brancheorganisatie nog niet de helft van het huidige tekort. Zonder structurele verbeteringen blijft de zorg voor kwetsbare groepen in het gedrang.
Bron: NOS en Trouw
