In vier regio’s van Noord-Brabant geldt sinds kort een tijdelijk verbod op het gebruik van grondwater voor het besproeien van onder meer weilanden en sportvelden. Deze maatregel is genomen door de waterschappen Aa en Maas, De Dommel en Brabantse Delta, als reactie op de uitzonderlijke droogte die de provincie al weken in zijn greep houdt.
Uitzonderlijk droge maand zorgt voor lage grondwaterstand
Volgens de waterschappen is de maand maart ongekend droog verlopen. Sinds eind februari is er nauwelijks neerslag gevallen. Het was de droogste maart sinds het begin van de metingen in 1906. Door het gebrek aan regen zakken zowel de waterstanden als het grondwaterpeil onder kritieke waarden. Dit levert risico’s op voor natuur en infrastructuur, zoals oevers en kades. Ook waterplanten en dieren kunnen schade ondervinden door de lage waterstand.
Verbod tot 1 juni van kracht
Om verdere daling van het grondwaterpeil te voorkomen, mogen boeren, sportverenigingen en golfclubs tot 1 juni geen gebruik maken van grondwater voor beregening. Het verbod geldt specifiek voor gebieden binnen de drie genoemde waterschappen. Grondwater ontstaat uit water dat via beken, rivieren en sloten in de bodem zakt.
Jaarlijkse beoordeling situatie op 1 april
Elk jaar bepalen de waterschappen begin april of het toegestaan is om grondwater te onttrekken voor beregening. Hierbij wordt per regio gekeken naar de actuele grondwaterstanden. Het komt zelden voor dat in zoveel gebieden tegelijkertijd zo vroeg in het jaar een onttrekkingsverbod wordt opgelegd.
“Dat de waterschappen dit besluit moeten nemen, laat zien hoe erg het grondwater in Brabant wordt beïnvloed door het weer,” aldus het waterschap tegenover Omroep Brabant.
Regionale verschillen door bodem en ligging
De maatregelen verschillen per regio, wat onder andere te maken heeft met de bodemstructuur en ligging van het gebied. In polders, waar de bodem vaak veenachtig is, blijft water langer behouden. Daarnaast beschikken sommige gebieden over meer technische middelen, zoals sluizen en gemalen, om het grondwater op niveau te houden.
Landbouw en sportvelden deels uitgezonderd
Hoewel het onttrekken van grondwater verboden is, mogen agrariërs nog wel gebruikmaken van oppervlaktewater uit bijvoorbeeld sloten of kanalen. Volgens het waterschap is de schade voor de landbouw voorlopig beperkt. “In de bodem zit nog wel voldoende vocht, waardoor beregening op grasland vaak nog niet nodig is.”
Ook sportclubs zoeken naar alternatieven. Sommige golfbanen beschikken over eigen vijvers en voetbalvelden worden soms besproeid met drinkwater. Tennisbanen en akkerbouw zijn niet opgenomen in het huidige verbod.
Toezicht en handhaving
De waterschappen controleren actief op naleving van het verbod. Bij overtreding volgt in eerste instantie een waarschuwing, pas daarna eventueel een boete. “De menselijke maat is voor ons belangrijk,” verklaart een woordvoerder van Aa en Maas tegenover Omroep Brabant.
Structurele droogte in zicht
De verwachting is dat droogte en lage grondwaterstanden in de toekomst steeds vaker zullen voorkomen. “Ons voorland ligt in Zuid-Europa, waar water al langer schaars is. We zullen moeten nadenken over hoe we het water gaan verdelen onderling,” aldus het waterschap.
Bron: NOS
