Het videoplatform TikTok is door de Ierse privacytoezichthouder beboet met een totaalbedrag van 530 miljoen euro vanwege overtredingen van de Europese privacywetgeving. Het grootste deel van deze boete, 485 miljoen euro, is opgelegd omdat TikTok gegevens van Europese gebruikers heeft opgeslagen in China, zonder voldoende aan te tonen dat de bescherming van die data op gelijk niveau ligt met dat in de Europese Unie.
Gebrekkige communicatie over dataverwerking
Naast deze boete is er een aanvullende sanctie van 45 miljoen euro opgelegd. Volgens de toezichthouder heeft TikTok tussen 2020 en 2022 niet duidelijk gemaakt dat gebruikersdata in China werden opgeslagen. Daarmee komt het totale boetebedrag uit op 530 miljoen euro.
Bezorgdheid over jonge gebruikers en Chinese invloed
TikTok ligt al geruime tijd onder toezicht, mede vanwege het feit dat de app veel gebruikt wordt door kinderen en tieners. De app is ontwikkeld door een Chinees technologiebedrijf, wat zorgen oproept over mogelijke toegang tot gebruikersdata door Chinese autoriteiten.
Critici wijzen op het risico dat de Chinese overheid inzage kan eisen in deze gegevens. TikTok reageerde tegenover de NOS met de mededeling: “het bedrijf van plan is om de boete aan te vechten. Het bedrijf zegt dat het ook nooit Europese gebruikersgegevens aan de Chinese autoriteiten heeft gegeven en dat die daar ook nooit om hebben gevraagd.”
Aanpassing van beleid in 2022
In december 2022 heeft TikTok het privacybeleid aangepast. Sindsdien werd duidelijk dat medewerkers in China toegang kunnen hebben tot gegevens van Europese gebruikers, waaronder geplaatste video’s en privéberichten.
Het is onduidelijk of gegevens van Nederlandse gebruikers daadwerkelijk op servers in China zijn opgeslagen. Tijdens het onderzoek verklaarde TikTok aanvankelijk dat data van Europese gebruikers niet in China werden bewaard. Volgens de Ierse toezichthouder zou het bedrijf vorige maand echter zelf hebben erkend dat dit wel het geval was.
Verplaatsing naar Europese datacenters
Momenteel is TikTok bezig met het overzetten van gebruikersdata naar servers binnen Europa. Een woordvoerder verklaart dat: “De gegevens van Nederlanders werden de afgelopen maanden opgeslagen in de VS en Maleisië. We zijn dat aan het overzetten naar datacenters in Ierland, Noorwegen en Finland. Dat moet nog dit jaar zijn afgerond.”
Volgens TikTok betreft het de data van alle Europese gebruikers. Dit betekent niet dat medewerkers buiten Europa er geen toegang meer toe hebben. “Zij kunnen de data, die we op een hoop gooien en waar we dingen uithalen die niet herleidbaar zijn naar een individu, gebruiken voor de doorontwikkeling van de app.”
Gebruik onder jongeren blijft waarschijnlijk onveranderd
Of deze ontwikkelingen gevolgen hebben voor het gebruik van TikTok onder jongeren is onzeker. In 2022, toen het bedrijf voor het eerst aangaf dat Chinese medewerkers toegang hadden tot data, reageerden scholieren tegenover de NOS laconiek: Jongeren balen van delen data TikTok met China, ‘maar ik kan niet zonder’
Bron: NOS
