Fysieke bescherming tegen extreem weer, zoals dijken en waterbuffers, blijft noodzakelijk. Maar de gevolgen van klimaatverandering vragen ook om een sterke sociale infrastructuur. Dat blijkt uit het nieuwe rapport Mens en klimaat. De kracht van sociale infrastructuur bij adaptatie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), dat vandaag is aangeboden aan minister Madlener van Infrastructuur en Waterstaat.
Extreme weersomstandigheden nemen toe
Door klimaatverandering worden mensen steeds vaker geconfronteerd met zware regenval, langdurige hitte, extreme rivierstanden, droogte en zeespiegelstijging. De WRR benadrukt dat vooral mensen in kwetsbare sociaaleconomische posities daar zwaar door worden getroffen. Zij herstellen langzamer en hebben minder mogelijkheden om op hun omgeving terug te vallen.
Niet alleen fysieke maatregelen zijn voldoende
Hoewel fysieke aanpassingen onmisbaar blijven, is dat volgens de WRR niet genoeg. “Adaptatiebeleid dat rekening houdt met factoren als omgaan met onzekerheid, sociale cohesie en sociaaleconomische positie verbetert de klimaatbestendigheid,” stelt de WRR. Daarvoor is meer nodig dan technologische oplossingen. Ook sociale structuren moeten worden versterkt.
Rol van publieke voorzieningen en ontmoeting
Voorzieningen zoals bibliotheken, stations en recreatieruimten kunnen bijdragen aan een samenleving die beter bestand is tegen klimaatstress. Ze fungeren als informatieknooppunten, ontmoetingsplaatsen en schuilplekken bij calamiteiten. Zulke plekken vergroten het onderlinge vertrouwen en versterken de bereidheid om elkaar te helpen.
Lokaal beleid met oog voor sociale verbinding
Er bestaan al lokale initiatieven waarin deze sociale component is opgenomen, bijvoorbeeld in Dordrecht, Rotterdam en Amsterdam. Daar wordt klimaatadaptatie geïntegreerd in de stadsontwikkeling met aandacht voor sociale cohesie. Toch blijft dit de uitzondering. Brede samenwerking tussen overheden is nodig om sociale weerbaarheid tot standaardonderdeel van klimaatbeleid te maken.
Kennisdeling en samenwerking noodzakelijk
De WRR waarschuwt dat klimaatverandering gevolgen heeft die fysieke maatregelen alleen niet kunnen oplossen. Nederland moet zich niet alleen beschermen tegen het water, maar ook investeren in de mensen die ermee moeten omgaan. Alleen dan is het land werkelijk klimaatbestendig.
Bron: WRR
