De kans om te overlijden op extreem warme dagen is in Nederland sinds 2010 aanzienlijk gedaald. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat het aantal geschatte sterfgevallen door hitte daalde van 7.000 in de periode 2000-2009 naar 4.300 tussen 2010-2019. De onderzoekers wijzen op het Nationaal Hitteplan, dat sinds 2010 actief wordt ingezet, als een mogelijke verklaring voor deze daling.
Nationaal Hitteplan vergroot bewustwording
Het Nationaal Hitteplan bestaat sinds 2007, maar werd pas in 2010 voor het eerst geactiveerd. Sindsdien wordt bij aankomende hittegolven het plan ingezet om kwetsbare groepen te waarschuwen en maatregelen te verspreiden. Volgens het RIVM draagt de landelijke aandacht bij aan een grotere bewustwording onder zorgverleners, mantelzorgers en burgers.
Ouderen en kwetsbaren profiteren van afname
Vooral onder ouderen, vrouwen en mensen in buurten met lagere inkomens daalde het sterfterisico door hitte. Bij personen van 90 jaar en ouder bleef het absolute aantal overlijdens gelijk, wat volgens het RIVM te maken heeft met de toenemende vergrijzing.
Blijvende aandacht voor hitte noodzakelijk
Ondanks de positieve trend blijft waakzaamheid geboden. Op 25 juli 2019 werd in Nederland een recordtemperatuur van boven de 40 graden gemeten. De dag erna was het sterftecijfer het hoogste ooit op een zomerdag. In combinatie met de verwachting van het KNMI dat extreme hitte in frequentie toeneemt, blijft het van belang om voorbereid te zijn.
Evaluatie hitteplan loopt nog
Het onderzoek naar sterfte door hitte maakt deel uit van een bredere evaluatie van het Nationaal Hitteplan. Het RIVM voert deze evaluatie uit in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Onderdeel hiervan is ook een gedragsonderzoek naar het effect van de kernboodschap ‘Zorg voor elkaar bij hitte’. De resultaten daarvan worden eind 2025 verwacht.
