Een grootschalig onderzoek van Amsterdam UMC en sportkoepel NOC*NSF toont aan dat het hart van vrouwelijke topsporters op een andere manier reageert op intensieve training dan dat van mannen. Dit verschil is van groot belang voor het herkennen en interpreteren van hartafwijkingen bij sportende vrouwen.
Vrouwenhart past zich anders aan
Bij mannen zijn een verdikte hartspier en verwijdde hartkamers vaak normale aanpassingen aan langdurige sportbelasting. Dit is geen teken van een hartaandoening, zoals eerder werd aangetoond in onderzoek uit 2023. Dankzij die kennis konden tien sportcarrières worden voortgezet onder medische begeleiding. Nu blijkt dat vrouwelijke topsporters weliswaar ook bredere hartkamers ontwikkelen, maar dat hun hartspier niet dikker wordt.
“Een vrouw is geen kleine man. Je moet een consult doen op basis van vrouwendata, niet op mannendata,” aldus sportcardioloog Harald Jørstad van Amsterdam UMC. Hij wijst op het risico van verkeerde diagnoses als artsen uitgaan van mannelijke meetwaarden.
Verschillen tussen sporttypen
De studie betrof meer dan 600 topsporters, waaronder 170 vrouwen. Zij ondergingen diverse hartonderzoeken zoals MRI-scans, echo’s en bloedtesten. Daarbij kwamen ook verschillen aan het licht tussen verschillende typen sport.
“Vrouwelijke duursporters, zoals wielrensters, hadden de grootste hartkamers en de meeste hartspiermassa. Meer dan krachtsporters zoals turnsters,” zegt arts-onderzoeker Maarten van Diepen. Het soort sport blijkt dus invloed te hebben op hoe het hart zich aanpast.
Minder hartproblemen bij vrouwen
Hartproblemen zoals ritmestoornissen komen volgens Jørstad aanzienlijk minder voor bij vrouwelijke sporters. Overlijden tijdens inspanning treft mannen negen keer zo vaak. Toch is het aantal studies naar vrouwelijke sporters tot nu toe beperkt gebleven.
“Wat we daarvan weten, is dat het minder vaak voorkomt bij jonge vrouwen en vrouwelijke topsporters,” zegt Jørstad. Het onderzoek biedt nu een eerste basis voor betere begeleiding van vrouwen die fanatiek sporten.
Belang van genderspecifieke standaarden
Volgens Van Diepen is de tijd rijp voor een aparte medische standaard voor vrouwen. “Er wordt meer gevraagd van het vrouwelijk sporthart dan ooit. Nu hebben we voor het eerst een moderne standaard voor vrouwen, net als eerder bij de mannen.”
Waterpoloster Vivian Sevenich, die meewerkte aan het onderzoek, noemt het geruststellend dat er nu passende meetwaarden zijn: “Fijn dat mijn hart nu langs de juiste meetlat is gelegd.”
Vervolgonderzoek naar hormonen en training
Het onderzoek is nog niet afgerond. De onderzoekers willen weten waarom het vrouwelijk hart zich op deze manier ontwikkelt. Factoren zoals hormonen, trainingsvormen en lange termijn-effecten worden daarbij verder onderzocht. De uitkomsten zijn ook relevant voor vrouwen die geen topsport bedrijven, maar wel intensief bewegen.
Bron: NOS
