Elektrisch rijden kan in Nederland binnenkort een onverwacht extra voordeel opleveren. Wie een elektrische auto heeft en die regelmatig oplaadt, kan mogelijk geld ontvangen van bedrijven die fossiele brandstoffen verkopen.
De reden ligt bij regels voor brandstofleveranciers. Bedrijven die benzine en diesel op de markt brengen moeten een deel van hun energieverkoop verduurzamen. Als zij dat niet zelf doen, kunnen ze certificaten kopen van partijen die wél bijdragen aan duurzame energie. Elektrische auto’s kunnen daarbij meetellen.
Zo ontstaat een nieuwe markt waarin ook laadpalen en elektrische auto’s een rol krijgen.
Elektrisch laden krijgt financiële waarde
Het systeem draait om certificaten voor duurzame energie. Brandstofleveranciers moeten ieder jaar aantonen dat een deel van de energie die zij verkopen wordt vervangen door schonere alternatieven.
Elektrisch rijden kan daarin meetellen. Wanneer een auto wordt opgeladen met groene stroom, kan dat worden geregistreerd als duurzame energie. De partij die dat registreert kan vervolgens certificaten verkopen aan bedrijven die hun verplichtingen moeten halen.
Een deel van de opbrengst kan uiteindelijk bij de eigenaar van een laadpaal of bij de automobilist terechtkomen. Volgens kenners kan dat voor sommige elektrische rijders oplopen tot enkele honderden euro’s per jaar.
Mogelijke stimulans voor elektrisch rijden
Voorstanders zien de regeling als een extra prikkel voor elektrisch rijden. Automobilisten besparen niet alleen op brandstofkosten, maar kunnen mogelijk ook een kleine vergoeding krijgen voor het opladen van hun auto.
Volgens adviseur elektrisch rijden Jaap Burger kan zo’n extra inkomstenbron net het verschil maken voor mensen die twijfelen over de overstap naar een elektrische auto.
Daarnaast kan het systeem ervoor zorgen dat bezitters van plug-in hybrides hun auto vaker opladen. Wie de batterij gebruikt in plaats van de benzinemotor, draagt immers meer bij aan het systeem.
Wie profiteert het meest?
De voordelen zullen waarschijnlijk vooral terechtkomen bij mensen die thuis een laadpaal hebben. Daar kan namelijk goed worden gemeten hoeveel stroom wordt gebruikt voor het opladen van een auto.
Bij openbare laadpalen ligt dat ingewikkelder. Die worden meestal beheerd door gemeenten, energiebedrijven of exploitanten van laadnetwerken. In zulke gevallen kan een deel van de opbrengst bij die partijen terechtkomen in plaats van bij de bestuurder.
Dat betekent dat automobilisten die thuis kunnen laden waarschijnlijk het meeste voordeel zien.
Kritiek op de regeling
Niet iedereen is enthousiast over het systeem. Sommige deskundigen wijzen erop dat vooral huishoudens met een eigen laadpaal profiteren. Dat zijn vaak mensen met een oprit of een eigen parkeerplek.
Automobilisten zonder die mogelijkheid hebben minder voordeel van de regeling. Tegelijk bestaat de kans dat brandstofbedrijven de kosten van certificaten doorberekenen in de prijs van benzine en diesel.
In dat geval betalen automobilisten met een brandstofauto indirect mee aan de financiële prikkel voor elektrische rijders.
De vervuiler betaalt
Voorstanders benadrukken dat dit juist past bij het principe achter veel klimaatbeleid: de vervuiler betaalt.
Bedrijven die fossiele brandstoffen verkopen veroorzaken uitstoot en moeten daarom bijdragen aan schonere alternatieven. Dat kan door zelf te investeren in duurzame energie, maar ook door certificaten te kopen van partijen die dat al doen.
Het systeem rond elektrische auto’s sluit aan bij dat idee.
Elektrisch rijden groeit snel
De regeling komt op een moment dat elektrisch rijden in Nederland snel groeit. Het aantal elektrische auto’s neemt ieder jaar toe. Subsidies, belastingvoordelen en lagere gebruikskosten hebben daarbij een belangrijke rol gespeeld.
Tegelijk verandert ook de rol van consumenten in het energiesysteem. Huishoudens zijn steeds vaker niet alleen gebruikers van energie, maar ook leveranciers. Dat gebeurde eerder al met zonnepanelen, waarbij bewoners stroom terugleveren aan het elektriciteitsnet.
Elektrische auto’s kunnen in de toekomst een vergelijkbare rol krijgen.
Auto’s als onderdeel van het energiesysteem
In de energiewereld wordt al langer gekeken naar de rol die autobatterijen kunnen spelen in het elektriciteitsnet. Batterijen kunnen namelijk energie opslaan wanneer er veel aanbod is en die later weer beschikbaar maken wanneer de vraag stijgt.
Dat soort toepassingen staat nog in de beginfase, maar laat wel zien hoe mobiliteit en energie steeds meer met elkaar verbonden raken.
De regeling rond certificaten voor elektrisch rijden is daar een eerste voorbeeld van.
Nieuwe dynamiek in de energietransitie
Of elektrische rijders straks daadwerkelijk honderden euro’s per jaar verdienen met hun auto, hangt af van de ontwikkeling van de certificatenmarkt. De prijs van certificaten kan namelijk schommelen.
Wat wel duidelijk is, is dat de energietransitie nieuwe economische prikkels creëert. Waar vervuiling vroeger vooral via belastingen werd aangepakt, ontstaan nu markten waarin duurzame energie een eigen waarde krijgt.
Voor automobilisten betekent dat dat hun auto mogelijk meer wordt dan alleen een vervoermiddel. In een energiesysteem dat steeds flexibeler wordt, kan ook een autobatterij een kleine rol spelen.
Bronnen: NOS, RVO, Europese energie- en klimaatregelgeving
