Na een lichte krimp in januari hebben Nederlandse huishoudens in februari opnieuw minder uitgegeven dan een jaar eerder. Daarmee zet een voorzichtig neerwaartse lijn zich door. Volgens het CBS lag de consumptie van huishoudens in februari 2026 0,5 procent lager dan in februari 2025. Een maand eerder ging het nog om een krimp van 0,3 procent. Het beeld is daarmee niet dramatisch, maar wel opvallend: voor de tweede maand op rij geven huishoudens minder uit dan een jaar eerder.
Wie naar het totaal kijkt, zou kunnen denken dat consumenten over de hele linie de hand op de knip houden. Toch ligt het beeld genuanceerder. De terugval zat namelijk niet in alle onderdelen van de consumptie. Huishoudens namen juist iets meer diensten af en besteedden ook iets meer aan voedings- en genotmiddelen. De daling kwam vooral doordat zij minder duurzame en overige goederen kochten of verbruikten. Juist die verdeling maakt de nieuwste cijfers interessant, omdat ze laten zien dat het niet gaat om een brede inzinking, maar om een verschuiving binnen het bestedingspatroon.
Vooral minder uitgegeven aan goederen
De grootste min zat in de categorie overige goederen. Daaronder vallen onder meer energie en motorbrandstoffen. In februari lag die consumptie 3,9 procent lager dan een jaar eerder. Ook bij duurzame goederen was sprake van een daling. Huishoudens kochten daarvan 1,1 procent minder dan in februari 2025. Volgens het CBS werden vooral minder auto’s en kleding aangeschaft. Dat zijn categorieën die vaak gevoelig zijn voor timing, prijsgevoel en vertrouwen. Als consumenten twijfelen, worden juist dit soort aankopen sneller uitgesteld. Die gedachte is een interpretatie, maar sluit wel aan bij het patroon dat het CBS nu beschrijft.
De terugval in overige goederen zegt tegelijk iets over de samenstelling van de consumptie. Energie en brandstoffen drukken stevig mee in het totaal, waardoor een daling daar al snel zichtbaar wordt in het algemene cijfer. Dat huishoudens minder van deze goederen verbruikten, trok het totaal dus omlaag, ook al bleven andere bestedingen redelijk op peil. Dat maakt het cijfer van min 0,5 procent minder eenduidig dan het op het eerste gezicht lijkt.
Diensten houden de daling nog enigszins beperkt
Tegenover de lagere goederenconsumptie stond namelijk een lichte plus bij de diensten. Huishoudens namen in februari 0,1 procent meer diensten af dan een jaar eerder. Binnen die categorie gaven ze meer uit aan medische diensten, vervoer en communicatie en huisvesting. Dat is geen grote stijging, maar wel genoeg om te laten zien dat consumenten niet op alle fronten terugschakelen. Diensten zijn goed voor ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen van huishoudens, waardoor kleine bewegingen in deze groep relatief veel gewicht hebben.
Toch zat ook hier niet overal groei. Het CBS meldt dat huishoudens juist minder besteedden in de horeca en aan recreatie en cultuur dan een jaar eerder. Dat maakt het beeld van februari tamelijk gemengd. Aan de ene kant blijven consumenten geld uitgeven aan een aantal vrij vaste of noodzakelijke diensten. Aan de andere kant lijken juist de meer vrije, discretionaire uitgaven wat minder stevig. Dat verschil is relevant, omdat het vaak iets zegt over hoe zeker huishoudens zich voelen over hun financiële ruimte. Die laatste stap is een voorzichtige duiding, maar het sluit aan bij de onderliggende verdeling in de cijfers.
Ook voedingsmiddelen licht in de plus
Een kleine plus was er in februari ook voor voedings- en genotmiddelen. Daar lag de consumptie 0,3 procent hoger dan een jaar eerder. Het gaat om een bescheiden stijging, maar wel een die laat zien dat dagelijkse bestedingen minder onder druk staan dan sommige andere categorieën. Dat past in een patroon dat vaker zichtbaar is: uitgaven die dichter bij het gewone huishoudbudget liggen, blijven meestal stabieler dan grotere of uitstelbare aankopen. Het CBS houdt zich in de publicatie bij de feiten, maar de cijfers zelf laten dat onderscheid duidelijk zien.
Juist daardoor ontstaat een herkenbaar beeld. De consument verdwijnt niet uit de economie, maar lijkt wel selectiever te worden. Minder auto’s, minder kleding en minder overige goederen wegen in februari zwaarder dan de lichte stijging bij voeding en diensten. Daardoor eindigt de maand alsnog in de min. Dat is geen massale terugval, maar wel een teken dat de bestedingen nog altijd kwetsbaar zijn.
Tweede maand op rij een min
Wie iets verder uitzoomt, ziet dat februari niet op zichzelf staat. In januari kromp de consumptie al met 0,3 procent, en met de daling van 0,5 procent in februari komt er dus een tweede negatieve maand achteraan. Daarmee wijken de eerste twee maanden van 2026 af van het beeld dat in grote delen van 2025 zichtbaar was, toen de consumptie meestal nog bescheiden groeide. In 2025 lagen de maandmutaties grotendeels tussen 0,5 en 1,5 procent groei, al bleef de stijging ook toen al beperkt. De omslag naar twee maanden van krimp valt daarom op.
Dat betekent niet automatisch dat consumenten structureel afhaken. CBS-cijfers over consumptie schommelen vaker van maand tot maand, en bovendien benadrukt het statistiekbureau dat deze cijfers voorlopig zijn en later nog kunnen worden bijgesteld. Maar juist omdat het nu om twee maanden op rij gaat, zullen economen en beleidsmakers scherper kijken naar het vervolg. Niet omdat min 0,5 procent op zichzelf een forse terugslag is, maar omdat het iets kan zeggen over de stemming onder huishoudens aan het begin van 2026.
Vooruitzicht voor maart minder gunstig
Het CBS geeft in dezelfde publicatie ook alvast een signaal af voor de maand erna. De omstandigheden voor de consumptie waren in maart ongunstiger dan in februari. Dat kwam volgens het statistiekbureau vooral doordat consumenten negatiever waren over hun financiële situatie in de komende twaalf maanden. Daarnaast waren ondernemers in de industrie minder positief over de toekomstige ontwikkeling van de werkgelegenheid in hun bedrijf.
Dat is een belangrijk detail, omdat het CBS hiermee niet alleen terugkijkt, maar ook een bredere context geeft. Die zogenoemde consumptieomstandigheden hangen volgens het bureau goed samen met de consumptie van huishoudens, al betekent een verbetering of verslechtering niet automatisch dat de groei direct meebeweegt. Toch wijst de toon voor maart niet op een snelle opleving. Zeker nu consumenten somberder zijn over hun eigen financiële situatie, ligt het voor de hand dat voorzichtigheid bij grotere uitgaven nog even aanhoudt. Dat laatste is een redelijke gevolgtrekking, geen letterlijke conclusie van het CBS.
Consumptie nog niet onderuit, maar wel kwetsbaar
Onder de streep laten de nieuwste cijfers dus geen harde val van de consumptie zien, maar wel een fragiel beeld. Huishoudens gaven in februari iets minder uit dan een jaar eerder, vooral doordat zij minder goederen kochten of verbruikten. Diensten en voedingsmiddelen hielden zich nog redelijk staande, maar konden de terugval elders niet compenseren. Daarmee begint 2026 met een consument die niet volledig afhaakt, maar wel voorzichtiger oogt dan in veel maanden van vorig jaar.
Voor de economie is dat geen detail. De consumptie van huishoudens is een belangrijke pijler onder de binnenlandse vraag. Als consumenten terughoudender worden, werkt dat door in sectoren als detailhandel, horeca, vervoer en recreatie. De cijfers over februari zijn op zichzelf nog geen groot alarmsignaal, maar ze laten wel zien dat de groei van de consumptie allerminst vanzelfsprekend is. En met minder gunstige omstandigheden in maart blijft de vraag vooral hangen of deze lichte krimp een tijdelijk dipje is, of het begin van een wat stroever consumentenjaar.
Bron: CBS.
