Friedrich Merz is officieel benoemd tot bondskanselier van Duitsland, maar zijn aantreden begon met een historische tegenslag. In de eerste stemronde kreeg hij onvoldoende steun, zelfs vanuit zijn eigen coalitie. Pas in de tweede ronde werd zijn benoeming een feit, waarmee direct duidelijk werd hoe wankel zijn politieke positie is.
Wankele meerderheid zet toon voor nieuwe kabinet
De nieuwe regering, bestaande uit christendemocraten (CDU/CSU) en sociaaldemocraten (SPD), benadrukt het belang van stabiliteit. Het is de enige mogelijke meerderheid die een samenwerking met de rechts-populistische AfD uitsluit. Deze partij werd recent door de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst als extreemrechts bestempeld en vormt volgens velen een bedreiging voor de democratische rechtsorde.
AfD eist verkiezingen na eerste stemming
Na de mislukte eerste stemronde riep AfD-leider Alice Weidel via sociale media direct op tot nieuwe verkiezingen. De AfD profiteert van de groeiende onvrede in het land en zet druk op de nieuwe coalitie, die nu moet laten zien dat ze daadkrachtig kan optreden.
Coalitiecompromissen bemoeilijken beloftes
Tijdens de verkiezingscampagne profileerden de christendemocraten zich nadrukkelijk conservatiever, vooral op het gebied van migratie. Merz beloofde dat “de Duitse grenzen op zijn eerste dag als kanselier de facto gesloten zouden worden voor migranten, en zelfs voor asielzoekers.” Die harde lijn botst nu met de realiteit van coalitieafspraken. De SPD stelt dat een algehele sluiting van de grenzen juridisch niet mogelijk is en strijdig is met het Europese recht.
Het coalitieakkoord stelt dat het asielrecht blijft bestaan, maar dat asielzoekers aan de grens kunnen worden teruggestuurd “in afstemming met buurlanden”. Wat dit precies betekent, is onduidelijk. Oostenrijk gaf al aan niet mee te zullen werken aan dergelijke afspraken.
Economische situatie vereist snelle actie
De Duitse economie kampt met langdurige problemen, waaronder hoge energiekosten en een stagnerende groei. De nieuwe regering wil dit aanpakken via belastingverlagingen en investeringen in infrastructuur, verduurzaming en defensie. Daarvoor mogen nieuwe leningen worden afgesloten, ondanks eerdere campagnebeloften van de CDU tegen extra schulden.
Hoewel deze financiering enige ruimte geeft, blijft het een gevoelig onderwerp binnen de coalitie. De SPD probeert intussen het vertrouwen van haar achterban te herwinnen na een zwaar verkiezingsverlies.
Internationale ambities ondanks binnenlandse druk
Naast de binnenlandse vraagstukken wil Merz ook internationaal een leidende rol spelen. Nu de steun van de Verenigde Staten aan Europa minder vanzelfsprekend is, wordt van Duitsland verwacht dat het verantwoordelijkheid neemt, onder andere in de steun aan Oekraïne.
Volgens diplomatieke traditie zal Merz kort na zijn benoeming eerst afreizen naar Parijs, gevolgd door een bezoek aan Warschau, waarmee hij zijn Europese koers wil onderstrepen.
Bron: NOS; foto: https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/deed.en European People’s Party
