Tijdens de NAVO-top zijn de 32 aangesloten landen overeengekomen hun defensie-uitgaven aanzienlijk te verhogen. In de nieuwe afspraak is vastgelegd dat elk land voortaan vijf procent van het bruto binnenlands product (bbp) besteedt aan defensie. De stemming in de Noord-Atlantische Raad verliep unaniem, zo melden betrokkenen aan de NOS.
Tweeledige opbouw van de verhoging
Het extra defensiebudget bestaat uit twee onderdelen. Een bedrag gelijk aan 3,5 procent van het bbp gaat naar directe militaire uitgaven, waaronder salarissen, wapens en munitie. De resterende 1,5 procent mag ingezet worden voor aan defensie gerelateerde activiteiten, al is nog niet vastgesteld wat hier precies onder valt.
De verhoging is mede het resultaat van langdurige druk van de Verenigde Staten. Washington pleitte al jaren voor hogere bijdragen van Europese bondgenoten aan de NAVO.
Brede internationale steun
De nieuwe afspraken kregen steun van onder meer Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Turkije. Ook de Amerikaanse president Trump sprak zich positief uit. Bronnen melden dat hij goedgehumeurd was en onder meer sprak over het Amerikaanse succes in Iran.
“Dit is nu een sterkere, eerlijkere en dodelijkere alliantie”, zei Rutte na afloop tegen de pers. “Dit is pas dag 1. We gaan vanaf nu onze mouwen opstropen en ervoor zorgen dat de plannen snel realiteit worden.”
Rol van Spanje en initiatief Rutte
De Spaanse premier Sanchez uitte eerder deze week nog bezwaren tegen het plan. Hij noemde het gestelde percentage “onredelijk en contraproductief”. Na gesprekken met NAVO-secretaris-generaal Rutte stemde Spanje alsnog in met de slotverklaring.
De verdeling van de vijf procent in twee delen was een voorstel van Rutte. Met deze opdeling wilde hij meer landen overtuigen in te stemmen met de verhoging, iets wat uiteindelijk lukte.
Herbevestiging artikel 5
De NAVO-leden onderstrepen in de slotverklaring opnieuw hun verbondenheid aan artikel 5 van het NAVO-verdrag. Dat artikel stelt dat een aanval op één lidstaat geldt als een aanval op allen.
De verklaring komt kort nadat Trump eerder verwarring zaaide over zijn positie. Op de vraag of hij nog achter artikel 5 stond, antwoordde hij: “Dat ligt aan de definitie. Er zijn talrijke manieren waarop je artikel 5 kunt interpreteren, maar ik ben vastberaden om hun vriend te zijn.”
De officiële tekst van de NAVO sluit daar nu op aan:
“We herbevestigen onze onwrikbare toewijding aan collectieve verdediging zoals vastgelegd in artikel 5 van het Verdrag van Washington, dat een aanval op één een aanval op allen is.”
Bron: NOS
