De Europese Commissie gaat een onderzoek starten naar de vraag of Israël zich nog houdt aan de voorwaarden van de samenwerkingsovereenkomst met de Europese Unie. Dat besluit volgt op een breed gesteunde oproep van de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Veldkamp. EU-buitenlandchef Kallas heeft bevestigd dat het onderzoek er daadwerkelijk komt.
Nederlandse zorgen over humanitaire situatie in Gaza
Minister Veldkamp wees eerder op de Israëlische blokkade van humanitaire hulpgoederen naar de Gazastrook. Volgens hem druist dit in tegen het internationaal humanitair recht. Zolang er geen onderzoek komt, houdt Nederland de verlenging van een bijbehorend actieplan tegen met een veto.
Veldkamp sprak na afloop van een overleg met EU-collega’s in Brussel van een “duidelijke meerderheid” voor het Nederlandse voorstel. Volgens hem delen veel EU-landen de zorgen over de situatie in Gaza. “En dat vind ik belangrijk, want hiermee geven wij als Europa nu een heel duidelijk signaal af dat het ons echt menens is,” aldus Veldkamp.
Mensenrechten als toetssteen voor samenwerking
De samenwerking tussen Israël en de EU is vastgelegd in een verdrag dat handelsvoordelen biedt, maar ook verplicht tot het respecteren van mensenrechten en democratische beginselen (artikel 2). Het onderzoek zal nagaan of Israël zich nog aan deze afspraken houdt.
Zestien landen steunen het Nederlandse initiatief, waaronder Frankrijk, België en Spanje. Negen landen, waaronder Duitsland, Italië en Griekenland, zijn tegen. Letland onthield zich van een standpunt.
Aanhoudende kritiek van mensenrechtenorganisaties
Verschillende mensenrechtenorganisaties trekken al langer aan de bel over mogelijke schendingen door Israël. Amnesty International publiceerde een rapport van 300 pagina’s waarin gesproken wordt van “genocidale opzet” gericht op de Palestijnse bevolking. Ook Human Rights Watch en onderzoekers van de Verenigde Naties uiten vergelijkbare zorgen.
Internationaal rechtsexperts, doorgaans terughoudend in hun uitspraken, gebruiken steeds vaker de term genocide om de situatie te duiden. Het is vooralsnog onduidelijk hoe lang het EU-onderzoek zal duren, maar volgens Veldkamp is het besluit van de Europese Commissie een belangrijk signaal.
Bron: NOS
