Op het nippertje is in de Tweede Kamer een meerderheid gevormd voor het doorvoeren van een pakket aan strengere asielmaatregelen. Een laat overleg en een aanvullende brief van demissionair staatssecretaris Van Weel voorkwamen donderdagavond een politiek debacle.
Onrust binnen coalitie over strafbaarstelling hulp aan illegalen
Tijdens het debat ontstond onduidelijkheid over een voorstel dat mensen strafbaar zou stellen voor het bieden van hulp aan mensen zonder verblijfsstatus. Vooral bij NSC en SGP leidde dit tot aarzeling. De uitleg van Van Weel – “de wet is de wet” – bracht meer vragen dan antwoorden. Hoewel hij stelde dat het Openbaar Ministerie waarschijnlijk niet zou vervolgen, bleef de juridische onduidelijkheid bestaan.
Een belangrijk twistpunt: mag iemand die geen verblijfsstatus heeft nog soep, koffie of een slaapplek krijgen zonder dat vrijwilligers straf riskeren? Binnen NSC, met veel voormalig CDA-leden, was hierover grote verdeeldheid.
Coalitie onder druk door stemgedrag
Ondanks eerdere toezeggingen om een omstreden amendement van de PVV niet te steunen, stemden VVD en BBB daar uiteindelijk toch voor. Dat leidde tot frustratie bij NSC. CDA-leider Bontenbal sprak zijn onbegrip uit, maar besloot uiteindelijk het bredere asielpakket te steunen, ondanks fundamentele bezwaren over het strafbaar stellen van hulp aan illegalen.
Raad van State moet uitsluitsel geven
Om een kabinetscrisis te vermijden, besloot Van Weel om het meest gevoelige onderdeel – de strafbaarstelling – voorlopig uit te stellen. De Raad van State is gevraagd om met spoed juridisch advies uit te brengen. Pas daarna mogen de Kamers zich opnieuw over dit aspect buigen.
Wetsvoorstellen juridisch kwetsbaar
Hoewel het kabinet nu claimt dat het fundament is gelegd voor het “strengste asielbeleid ooit”, is er nog veel onzekerheid. De aangenomen wetsvoorstellen zijn juridisch fragiel en mogelijk moeilijk uitvoerbaar. Politieke partijen tasten in het duister over de gevolgen voor bijvoorbeeld leraren die kinderen van ongedocumenteerden lesgeven.
Politiek effect richting verkiezingen
Op de korte termijn kunnen VVD, NSC en BBB zich profileren als partijen die de asielinstroom willen beperken. Of dit op 29 oktober ook door de kiezer wordt beloond, is nog maar de vraag. De gang van zaken roept twijfels op over de rechtsstatelijkheid en het politieke proces.
Bron: NOS
