Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft vastgesteld dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 boven Oost-Oekraïne. De uitspraak is een belangrijke mijlpaal, omdat het voor het eerst is dat een internationale rechter zich uitspreekt over de betrokkenheid van Rusland bij de ramp.
Onderzoek werd bewust bemoeilijkt
De zaak was aangespannen door Nederland en ging niet alleen over de verantwoordelijkheid voor het afvuren van de raket, maar ook over de wijze waarop Rusland daarna handelde. Het hof concludeerde dat Rusland het leed van nabestaanden heeft vergroot door het verspreiden van desinformatie, het belemmeren van het onderzoek en het beperken van de toegang tot het rampgebied.
De behandeling van de nabestaanden werd door het hof als “onmenselijk” aangemerkt. Zo duurde het lang voordat alle slachtoffers konden worden gerepatrieerd.
Steun vanuit Nederlandse regering
Demissionair premier Schoof noemt de uitspraak “een belangrijke stap richting gerechtigheid”. Ook minister van Buitenlandse Zaken Veldkamp benadrukt het belang voor de nabestaanden: “Het is belangrijk dat Europese rechters nu unaniem oordelen: Rusland is verantwoordelijk. En dit boek is nog niet gesloten.”
Symbolische erkenning van schuld
Hoewel het onwaarschijnlijk is dat Rusland eventuele opgelegde schadevergoedingen zal betalen, wordt de uitspraak door experts als symbolisch zeer waardevol gezien. Het draagt bij aan internationale erkenning en tegengaan van desinformatie.
Het hof oordeelde bovendien dat het voor de zaak niet uitmaakt wie de raket exact heeft afgevuurd. Het feit dat Rusland de Buk-installatie leverde en plaatste in een gebied waar burgerluchtvaart vloog, is volgens de rechter voldoende voor aansprakelijkheid.
Aanslagen en mensenrechtenschendingen
De uitspraak van het hof ging ook in op drie klachten van Oekraïne over schendingen van mensenrechten door Rusland sinds 2014. Deze betroffen onder meer indoctrinatie, repressie, ontvoeringen van kinderen en het faciliteren van adopties in Rusland. Ook in deze zaken achtte het hof Rusland unaniem schuldig.
Vlucht MH17 steeg op 17 juli 2014 op vanuit Amsterdam en werd boven Oost-Oekraïne neergeschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om, waaronder 196 Nederlanders. In een eerder strafproces werden drie mannen al tot levenslange gevangenisstraffen veroordeeld.
Bron: NOS
