In 2025 gaf 38 procent van de zelfstandig ondernemers zonder personeel (zzp’ers) aan in de afgelopen twee jaar te hebben geïnvesteerd in het verbeteren van hun werkprocessen of efficiënter werken. Daarnaast gaf 34 procent aan te hebben geïnvesteerd in het aanbieden van nieuwe of verbeterde producten of diensten. Dit blijkt uit de Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) 2025 van TNO en het CBS.
Voor het eerst is in dit tweejaarlijkse onderzoek ook gevraagd of er geïnvesteerd is in kunstmatige intelligentie (AI). Van alle ondervraagde zzp’ers deed 13 procent een AI-gerelateerde investering.
ICT-sector investeert het vaakst in AI en innovatie
Vooral zelfstandigen in de ICT-sector investeren actief in verbetering. Zo gaf 51 procent aan te hebben gewerkt aan efficiëntere werkprocessen, en 47 procent aan product- of dienstvernieuwing. Ook binnen agrarische en technische beroepen ligt het aandeel relatief hoog. In de zorg, pedagogiek en administratieve beroepen wordt minder vaak geïnvesteerd in deze vormen van vernieuwing.
Wat betreft AI lopen ICT’ers eveneens voorop. Van hen gaf 35 procent aan de afgelopen twee jaar in AI te hebben geïnvesteerd. In sectoren als de landbouw en dienstverlening ligt dit percentage met slechts 4 procent aanzienlijk lager.
Belangrijkste investering: kennisopbouw en vervanging
Hoewel veel zzp’ers investeren in vernieuwing, wordt dat lang niet altijd als de belangrijkste investering gezien. Zo noemt slechts 11 procent van de investerende ICT’ers procesverbetering als hoofdprioriteit. Kennisopbouw wordt daarentegen door 56 procent als belangrijkste investering aangemerkt. Dit betreft bijvoorbeeld opleidingen, cursussen, coaching of zelfstudie.
In de agrarische sector beschouwt 54 procent vervanging van verouderde middelen als hun voornaamste investering. Ook in andere sectoren wordt kennisopbouw of vervanging vaker genoemd dan innovatie of AI.
Bron: CBS
