In 2024 kwamen dagelijks gemiddeld twintig Nederlanders om na een ongelukkige val. Dat kan een struikeling zijn, een glijpartij in huis of een verkeerde stap met fatale afloop. In totaal ging het om 7300 mensen die zijn overleden, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat zijn er vijf procent meer dan in 2023 en meer dan vier keer zoveel als eind jaren negentig.
Vallen meest voorkomende doodsoorzaak buiten ziekte
Het valt op hoe groot het aandeel inmiddels is. Van alle mensen die in 2024 door een externe oorzaak overleden, stierf bijna twee derde na een val. Tien jaar geleden was dat nog minder dan de helft. Andere niet-natuurlijke doodsoorzaken – zoals zelfdoding of een verkeersongeval – wegen veel minder zwaar in de statistieken.
Ouderen lopen het grootste risico
Wie het hardst getroffen worden? Vooral ouderen. Van alle slachtoffers was 15 procent zeventiger, 45 procent tachtigplusser en ruim een derde zelfs ouder dan 90 jaar. In die laatste groep is de stijging het scherpst.
Bij mannen komt overlijden door een val vaker voor in de groep 70- tot 80-jarigen. Vanaf 80 jaar nemen vrouwen de overhand. Bij de 90-plussers was zelfs driekwart van de slachtoffers vrouw. Hun gemiddelde leeftijd: 87 jaar. Voor mannen ligt dat op 83 jaar.
Heupfracturen en hoofdletsels
De gevolgen van een val zijn vaak ernstig. Bij meer dan de helft van de overledenen werd een heupfractuur geregistreerd. Een op de vijf kreeg een dodelijk hoofdletsel. “Het zijn juist deze verwondingen die ouderen fataal worden,” aldus het CBS.
Stijging in zorginstellingen
Een groot deel van de mensen die door een val overlijden, ontving langdurige zorg. In 2024 gold dit voor 5 duizend van de 7,3 duizend slachtoffers. Het merendeel woonde in een zorginstelling.
Daar is de stijging fors. In 2015 was een val bij iets meer dan 3 procent van de overlijdens de doodsoorzaak. In 2024 liep dat op naar bijna 8 procent. Vooral bewoners met dementie of andere psychogeriatrische aandoeningen zijn kwetsbaar: zij maakten 78 procent van de slachtoffers uit.
Langdurige trend
Wie verder terugkijkt, ziet een opvallend patroon. Tot eind jaren negentig daalde het sterftecijfer door vallen nog, vooral onder vrouwen. Daarna begon een langzame stijging. Sinds 2010 is het aantal overlijdens zelfs verdubbeld. De vergrijzing speelt hierbij een grote rol, maar ook binnen leeftijdsgroepen neemt het risico toe. Vooral bij vrouwen van negentig jaar of ouder is de toename groot.
