Vanaf morgen krijgen alle 17-jarigen in Nederland een brief van Defensie. In de envelop zit een QR-code die toegang geeft tot een online enquête. Met deze vragenlijst wil het ministerie beter inzicht krijgen in hoe jongeren tegen een loopbaan bij de krijgsmacht aankijken.
Volgens staatssecretaris Gijs Tuinman is de enquête bedoeld om “het dienmodel en daarmee de schaalbare krijgsmacht als geheel te ondersteunen”.
Vragen over vrije tijd en motivatie
De jongeren krijgen multiplechoicevragen over hoe zij hun vrije tijd besteden, wat zij belangrijk vinden in werk en welke onderdelen van Defensie hen het meest aanspreken. Ook komen onderwerpen als motivatie, gedrag en fysieke fitheid aan bod.
Bij opleidingen zoals Mbo-Verpleegkundige in Delft wordt al gereageerd op de vragenlijst. Een student zei: “Zet me wel aan het denken.”
Groei naar 100.000 medewerkers
Defensie wil de komende jaren aanzienlijk groeien. Nu zijn er circa 44.000 beroepsmilitairen, 27.000 burgerpersoneelsleden en 8.500 reservisten. Het doel is om richting 2030 te groeien naar ongeveer 100.000 medewerkers, waarvan een groot deel reservisten. Mogelijk verdubbelt dat aantal later nog verder, liet Tuinman eerder weten.
“Een verdere opschaling van het personele bestand is noodzakelijk in geval van een crisis- of oorlogssituatie of in de aanloop daarnaartoe”, schrijft hij aan de Tweede Kamer.
Vrijwillig invullen, mogelijk later verplicht
Het idee voor de enquête komt uit Zweden, waar jongeren verplicht zijn deze in te vullen vanwege de opkomstplicht. In Nederland is deelname vrijwillig. Toch sluit de staatssecretaris niet uit dat dit in de toekomst verandert. Hij spreekt van een ‘escalatieladder’, waarbij de herinvoering van de opkomstplicht de laatste stap zou zijn.
De dienstplicht in Nederland geldt nog steeds formeel voor inwoners van 17 tot 45 jaar, maar de opkomstplicht is sinds 1997 opgeschort. Wel krijgt iedereen die 17 wordt jaarlijks een brief over de inschrijving. Aan de circa 200.000 jongeren die dit jaar zo’n brief ontvangen, wordt nu dus de enquête toegevoegd.
Wetswijziging in voorbereiding
Door de huidige privacywetgeving mag Defensie de enquête niet zomaar breder verspreiden. Tuinman wil dat volgend jaar, na een wetswijziging, ook jongeren tussen 17 en 27 jaar de vragenlijst ontvangen.
Het ministerie verwacht dat een vrijwillige aanpak voorlopig voldoende is. De belangstelling voor een loopbaan bij Defensie neemt namelijk toe, terwijl de uitstroom van personeel daalt.
Deskundigen kritisch
Defensiespecialist Peter Wijninga van het The Hague Centre for Strategic Studies noemt de enquête “een goede eerste stap”, maar zet vraagtekens bij de haalbaarheid.
“Ik ben bang dat wat er nu aan instrumentarium is, te weinig gaat opleveren om de ambitie op zo’n korte termijn te realiseren. Als je deze ambities wil realiseren moet je het op z’n minst hebben over de herinvoering van de opkomstplicht.”
Volgens hem durven politieke partijen dat gevoelige onderwerp echter niet aan te snijden: “Dus draait men om de hete brij heen.”
Ook de vrijwillige aard van de enquête vindt hij opvallend: “Zelfs de enquête durft men niet verplicht te stellen op dit moment, dus het is maar de vraag is wat de respons wordt en of dat een goede indicatie wordt voor de inzetbereidheid van de Nederlandse jeugd.”
Tuinman benadrukt dat er nu geen directe noodzaak is om sneller maatregelen te nemen: “Of de dreiging vanuit Rusland wordt zo groot dat we moeten versnellen. Of de groei van Defensie op het gebied van personeel blijft ver achter. Dat is nu allebei niet het geval.”
Bron: NOS
