Ook in 2026 wordt extra geld uitgetrokken voor de versterking van de sociale advocatuur. Hoewel het kabinet eerder al aankondigde vanaf 2027 jaarlijks 30 miljoen euro beschikbaar te stellen, wordt nu ook voor het tussenliggende jaar extra budget vrijgemaakt. De middelen zijn afkomstig uit het bestaande budget voor rechtsbijstand.
Hogere vergoedingen voor sociaal advocaten en mediators
Het aanvullende budget wordt ingezet om de vergoedingsstructuur voor sociaal advocaten te verbeteren. Dit betreft onder meer een verhoging van het basistarief per punt, aangepaste puntentoekenningen per zaak en hogere toeslagen. Ook mediators krijgen een hogere reiskostenvergoeding. De tariefsverhoging gaat in zodra de benodigde Algemene Maatregel van Bestuur is goedgekeurd en in werking treedt.
Deze stap is in lijn met de aanbevelingen van de commissie-Van der Meer II, aldus staatssecretaris Teun Struycken. Hij stelt: “In een democratische rechtsstaat heeft iedereen recht op rechtsbijstand. De sociale advocatuur biedt deze rechtsbijstand aan wie zelf geen rechtsbijstand kan betalen, maar wel in de knel dreigt te komen door een juridisch probleem.”
Maatregelen om uitstroom van sociaal advocaten te keren
De instroom van nieuwe sociaal advocaten blijft achter, terwijl de uitstroom hoog is. Factoren als vergrijzing, beperkte bekendheid van het vak onder studenten en lage vergoedingen spelen hierin een rol. Om het beroep aantrekkelijker te maken, komt het kabinet met kortetermijnmaatregelen.
Een van de acties is een pilot waarin startende sociaal advocaten een voorschot kunnen ontvangen. Daarnaast wordt de subsidie voor de beroepsopleiding verlengd. Met deze regeling, ter waarde van circa 2,5 miljoen euro, kunnen 175 sociaal advocaten worden opgeleid. Eerdere subsidies stelden ruim 500 juristen in staat om de beroepsopleiding te volgen.
Campagne en samenwerking met commerciële advocatuur
Er komt een landelijke campagne om het imago van de sociale advocatuur te verbeteren. Bekende ambassadeurs en boegbeelden gaan het belang van het vak uitdragen. Ook wordt met de commerciële advocatuur gesproken over hun mogelijke bijdrage aan gesubsidieerde rechtsbijstand, met name bij zaken waarvoor te weinig sociaal advocaten beschikbaar zijn.
Verder onderzoekt de Nederlandse Orde van Advocaten de mogelijkheden voor garantstellingen aan stagiair-ondernemers, terwijl het Kenniscentrum Stelsel Gesubsidieerde Rechtsbijstand analyseert hoe het aanbod per regio en rechtsgebied zich ontwikkelt.
Visie op lange termijn
Samen met onder meer de Raad voor Rechtsbijstand en de beroepsverenigingen wordt gewerkt aan een gedeelde visie voor de toekomst. Deze richt zich op vier kernpunten: alternatieve bedrijfsstructuren, onderwijs, doelmatige bedrijfsvoering en het verbeteren van het imago van het vak. Een redelijke vergoeding blijft daarbij een essentiële voorwaarde. De visie wordt in het derde kwartaal van dit jaar verwacht.
Bron: Rijksoverheid
