In 2024 is de uitstoot van stikstof en fosfaat uit dierlijke mest opnieuw gedaald. Volgens definitieve cijfers van het CBS kwam de stikstofuitscheiding uit op 449 miljoen kilogram, een daling van 3 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Daarmee bleef Nederland onder het stikstofplafond van 489,4 miljoen kilogram dat voor 2024 van kracht was. Ook de fosfaatuitstoot bleef met 147 miljoen kilogram binnen de gestelde limiet.
Toch dreigen deze waarden in 2025 boven de nieuwe normen uit te komen. Dan gelden aangescherpte plafonds van respectievelijk 440 miljoen kilogram stikstof en 135 miljoen kilogram fosfaat.
Rundvee blijft grootste bron van stikstof
Binnen de veestapel leverde het rundvee met 298 miljoen kilogram stikstof de grootste bijdrage aan de totale uitstoot. Vooral melkvee was hierin bepalend: melkkoeien en jongvee samen waren goed voor 265 miljoen kilogram stikstof. Sinds de afschaffing van het melkquotum in 2015 groeide de veestapel aanvankelijk, maar maatregelen om deze te verkleinen hebben vanaf 2017 gezorgd voor een daling. Mede door aangepast voer is sindsdien 63 miljoen kilogram minder stikstof en 22 miljoen kilogram minder fosfaat uitgestoten.
Fosfaatuitstoot bij melkvee iets gestegen
De totale fosfaatproductie bleef stabiel ten opzichte van 2023. Melkvee produceerde in 2024 wel iets meer fosfaat: 77 miljoen kilogram, een stijging van 1 procent. Dit kwam door een hoger fosforgehalte in het ruwvoer. Ondanks het gebruik van krachtvoer met minder fosfor, was de verhoging van het gehalte in kuilgras en snijmaïs doorslaggevend.
Daling in mestproductie varkens en pluimvee
In de varkens- en pluimveesector is de afname van stikstof- en fosfaatuitstoot duidelijk zichtbaar. Door het kleinere aantal dieren én door een lager stikstof- en fosforgehalte in het voer, is de uitstoot sinds 2015 geleidelijk gedaald. In 2024 bedroeg de stikstofuitscheiding van varkens 80 miljoen kilogram, terwijl pluimvee uitkwam op 49 miljoen kilogram. Gezamenlijk leverden zij 129 miljoen kilogram stikstof en 53 miljoen kilogram fosfaat.
Normen voor 2025 vragen verdere reductie
Vanaf 2025 gelden strengere mestnormen. Het stikstofplafond daalt dan naar 440 miljoen kilogram, het fosfaatplafond naar 135 miljoen kilogram. Om aan deze eisen te voldoen, is een verdere daling van circa 8 procent in fosfaatexcretie noodzakelijk. Deze nieuwe grenzen zijn afgeleid van de lagere uitscheiding in 2020, een jaar waarin het gehalte aan fosfor in ruwvoer uitzonderlijk laag was.
Bron: CBS
