Op 6 november 2024 kwamen ondernemers uit de bouwsector bijeen in De Gelpenberg te Aalden voor een tafelgesprek over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Onder leiding van gespreksleider Jan Bakker werd het belang van MVO besproken. Hij opende het gesprek door een definitie van MVO te geven: “Het integreren van sociale, ethische en milieubescherming in het bedrijfsbeleid en de dagelijkse bedrijfsvoering. Bedrijven dragen bij aan de lokale gemeenschap, houden zich aan arbeidsnormen en milieustandaarden, en zetten zich in voor duurzaamheid.”
Samenwerking met lokale bedrijven
Jarith van de Hoef van BC Noord gaf aan dat zijn bedrijf al actief bezig is met MVO door intensief samen te werken met lokale bedrijven en (onder)aannemers. Dit creëert een sterke band met de lokale gemeenschap en zorgt voor wederzijdse voordelen. Jeroen Hengeveld van Sommer Schilderwerken sloot zich hierbij aan en vertelde dat zij tegenwoordig verf gebruiken die geen negatieve gezondheidseffecten heeft voor hun schilders. Hij merkte op dat, hoewel Sommer geen problemen heeft ondervonden, er wel claims zijn geweest in de branche met betrekking tot schadelijke verfstoffen. Peter Raven van het Kenniscentrum Arbeidsrecht (KCA) benadrukte dat bedrijven gedwongen zijn om wijzer te worden, maar dat het zoeken naar alternatieven vaak achterwege blijft vanwege de winstgevendheid.
Onderwijs en aansluiting op de sector
De discussie verschoof naar het onderwijssysteem en de aansluiting hiervan op de bouwsector. Jarith merkt op dat scholen meer aandacht moeten besteden aan de praktijk en beter moeten inspelen op de behoeften van de sector.
Peter kijkt met een kritische blik naar hoe de kinderen altijd gestimuleerd zijn om vooral maar te leren, waardoor die kinderen hier niet altijd gelukkig van werden en er nu een tekort is aan mensen die met hun handen werken. Jeroen zit in het bestuur van de schilders vakopleiding ziet dat het wel weer een beetje de goede richting op gaat, maar dat het wel zaak is je dan te verdiepen in de generatie waar je mee werkt en hoe zij (willen) werken. Hierbij is er ook een duidelijk verschil merkbaar wat betreft de werkwensen en arbeidsethos van de jongere generatie ten opzichte van de huidige. Jorian Bruins van Vastgoed met Aandacht is daarbij wel van mening dat dit ook komt door de krapte op de arbeidsmarkt, waardoor mensen ook meer eisen kunnen hebben.
Glas- en schilderbranche
Grootste MVO-uitdagingen in de schilderbranche zijn volgens Jeroen vooral de maatregelen die ze nemen voor de gezondheid van hun schilders. Dit komt neer op zoveel mogelijk watergedragen systemen, minder vluchtige stoffen, maar ook maatregelen om de fysieke belasting van hun glaszetters zo laag mogelijk te houden. Om die reden wordt er dan ook regelmatig vacuümglas geplaatst in plaats van triple glas, aangezien dit minder zwaar is en het daardoor ook eenvoudiger te plaatsen is, maar toch een hoge isolatiewaarde heeft.
Reinout Bekhof van Premium Glass doet zelf aan het inkopen, verkopen en installeren van verwarmd glas. Aangezien glas per definitie het koudste deel is van een gebouw, is verwarmd glas installeren ook een zeer goede keuze en die kan er daardoor ook voor zorgen dat het energielabel verbetert. Dit verwarmde glas is ook zeker een duurzame keuze, aangezien het op die manier als hoofd- en bij verwarming kan fungeren. Het glas waar Reinout mee werkt komt uit Finland en wordt daar zo duurzaam mogelijk geproduceerd.
Veilig werken
Rudy Daniels van DSNRG legde de nadruk op het belang van veilig werken. Ondanks dat hij in offertes en specificaties altijd aangeeft dat er veilig gewerkt moet worden, blijkt dit in de praktijk lang niet altijd te gebeuren. Hij vindt dan ook dat dit al vanuit de eigenaar van elk bedrijf op de juiste manier zou moeten worden ingezet, zodat de werknemers dit ook zullen navolgen. Daarnaast valt het op dat het ook een bepaalde bedrijfscultuur is waardoor er niet altijd even veilig gewerkt wordt, maar soms is het ook een geldkwestie. Jorian verwacht dat er door de Wet Kwaliteitsborging wel een verandering zal komen wat betreft dit veilig werken, aangezien hier echt aan moet worden voldaan om de vergunning te krijgen. Hij geeft ook aan dat de grote bedrijven zich hier al goed aan houden, mede omdat ze het risico op een hoge boete niet willen lopen, maar dat het vaak de kleinere bedrijven zijn die hier minder streng in zijn. Het nadeel hieraan is wel dat het dan weer zit in meer regels en niet in een verandering van houding en gedrag, zoals Rudi en Peter het snel eens zijn hierover.
Regeldruk en uitdagingen bij de overheid
Een belangrijk knelpunt dat werd besproken, is de lange doorlooptijd bij gemeentelijke procedures. Rudi Daniels merkte op dat deze vertragingen worden doorberekend in de huizenprijzen, wat de prijzen verder opdrijft. De ministeries hebben plannen om de procedures te versnellen en te voorkomen dat bouwprojecten eindeloos vertraagd worden door juridische geschillen.
Volgens Jorian Bruins zijn er momenteel diverse uitdagingen op het gebied van duurzaamheid in de vastgoedsector. Een van de grootste problemen is dat opdrachtgevers vaak nog onvoldoende bezig zijn met duurzaamheid. Vooral de Verenigingen van Eigenaren (VVE’s) vormen een obstakel door tegenstrijdige wensen en financiële beperkingen. Vastgoed met Aandacht kijkt eerst naar de isolatieschil van een gebouw om de beste energiebesparende maatregelen te bepalen, zoals de installatie van een warmtepomp. Rudi Daniels benadrukte echter dat isolatie niet altijd rendabel is en dat een duurzame energie-installatie vaak een betere keuze is. Jorian Bruins beargumenteerde dat isolatie op de lange termijn minstens zo nuttig is, mede omdat het geen onderhoudskosten met zich meebrengt. Beiden waren het eens dat de keuze afhangt van de situatie en dat isolatie, al dan net rendabel, altijd een duurzame optie blijft.
Arbeidswetgeving en sociale verantwoordelijkheid
Peter Raven besprak de invloed van internationale arbeidswetgeving en de toenemende macht van Brussel. Hoewel Nederland op veel gebieden achterloopt, is ons land koploper op het gebied van sociale voorzieningen voor werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. Volgens hem is echter vooral de grote groep arbeidsmigranten lastig, vanwege de verschuiving die daarin te zien is, waardoor er verschillen te zien zijn op het gebied van houding, ethos, gedrag en cultuur. Daarnaast zijn de meesten onze taal niet machtig. Tegenwoordig moeten deze arbeidsmigranten evenveel verdienen als de andere werknemers en terecht, maar de genoemde nadelen wegen daardoor wellicht wel zwaarder.
Daarnaast betreurde Raven het verdwijnen van initiatieven zoals de Melkert-banen en sociale werkplaatsen, die juist mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan een baan hielpen. Volgens hem zijn deze werknemers vaak loyaal en kunnen ze, mits goed begeleid, waardevolle krachten zijn.
Politieke wispelturigheid
Een gedeelde zorg onder de deelnemers was de wispelturigheid van de regering. De salderingsregeling zou eerst geleidelijk worden afgeschaft, maar lijkt nu vanaf 2027 volledig te verdwijnen. Ook de verplichting van warmtepompen vanaf 2026 wordt mogelijk herzien door de nieuwe regering. Deze onduidelijkheid maakt het voor bedrijven lastig om investeringen in duurzaamheid te plannen.
Vooruitgang in de bouwtechniek
Jarith van de Hoef benadrukte nog dat de bouwsector minder conservatief zou moeten zijn en meer open moet staan voor innovaties zoals prefab en houtskeletbouw. Hij neemt regelmatig mensen mee naar de Blauwe Stad om te laten zien dat houtskeletbouw woningen net zo comfortabel zijn als traditionele huizen. Jorian Bruins en Rudi Daniels beaamden dit en onderstreepten dat prefab-bouwmethoden de bouwsnelheid aanzienlijk kunnen verhogen, mede omdat de weersinvloeden dan minder van belang zijn.
Het tafelgesprek bood waardevolle inzichten in de huidige uitdagingen en kansen voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen binnen de bouwsector. De deelnemers waren het erover eens dat MVO meer omvat dan alleen voldoen aan wettelijke verplichtingen; het vraagt om een cultuurverandering en een bewuste, proactieve aanpak. Innovatie, samenwerking met lokale partners, aandacht voor veiligheid en gezondheid, en een focus op duurzaamheid zijn essentieel om MVO effectief te integreren.
