Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in februari 2022 zijn bijna 4,7 miljoen mensen naar andere Europese landen gevlucht. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van cijfers van Eurostat. Van deze groep hebben zeker 4,4 miljoen mensen de Oekraïense nationaliteit.
Richtlijn Tijdelijke Bescherming als basis voor opvang
De opvang van deze groep vindt plaats onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming, die op 4 maart 2022 door de Europese Unie is ingesteld. Ook niet-EU-landen als IJsland, Noorwegen en Zwitserland passen deze regeling toe. Het Verenigd Koninkrijk volgt een eigen regeling en vangt daarnaast nog 219 duizend vluchtelingen op. In totaal komt dit neer op zo’n 11 procent van de Oekraïense bevolking.
Tsjechië vangt relatief de meeste Oekraïners op
Wanneer gekeken wordt naar het aantal vluchtelingen per duizend inwoners, spant Tsjechië de kroon met 36,4 Oekraïners per duizend inwoners. Ook Polen (27 per duizend) en Slowakije (24,3 per duizend) bieden relatief veel opvang.
Verschillende Noord- en West-Europese landen vangen eveneens een relatief groot aantal Oekraïners op. Zo telt Ierland er 20,6 per duizend inwoners, Noorwegen 14,3, Finland 12,4 en IJsland 10,3. Nederland vangt in februari 2025 naar verhouding minder vluchtelingen op: 6,7 per duizend inwoners, wat onder het Europees gemiddelde van circa 9 ligt. Frankrijk en Italië bieden de minste opvang, met respectievelijk 0,8 en 2,8 per duizend inwoners.
Vóór de oorlog al grote Oekraïense gemeenschappen in Oost-Europa
Voor de Russische invasie hadden veel Oekraïners al een geldige verblijfsvergunning in Europese landen. Eind 2021 woonden er 1,6 miljoen mensen met de Oekraïense nationaliteit in de EU- en EFTA-landen, voornamelijk in Polen en Tsjechië. Daar verbleven toen respectievelijk 651 duizend en 194 duizend Oekraïners, oftewel 17,7 en 18,4 per duizend inwoners. Deze bestaande gemeenschappen hebben mogelijk invloed gehad op de opvang na de uitbraak van de oorlog.
In sommige landen snelle groei Oekraïense populatie
Landen waar voorheen weinig Oekraïners verbleven, zagen na de oorlog een sterke toename. In Ierland steeg het aantal van minder dan 1 naar ruim 21 per duizend inwoners. Ook Duitsland, Finland, IJsland, Liechtenstein en Noorwegen vingen na de invasie relatief meer Oekraïners op dan voorheen.
Het tegenovergestelde gebeurde in onder meer Hongarije, waar vóór de oorlog veel Oekraïners verbleven, maar nu relatief weinig vluchtelingen zijn opgevangen: 4 per duizend inwoners. In Frankrijk bleven de aantallen zowel voor als na de invasie laag.
In Nederland verbleef vóór de oorlog minder dan 1 Oekraïner per duizend inwoners met een verblijfsvergunning. Inmiddels telt het land 7 Oekraïense vluchtelingen per duizend inwoners.
Een derde van de Oekraïense vluchtelingen is minderjarig
Van de 4,4 miljoen Oekraïense vluchtelingen zijn er 1,4 miljoen jonger dan 18 jaar. Polen vangt hiervan relatief het grootste aandeel op: 46 procent van de Oekraïense vluchtelingen daar is minderjarig. Ook Hongarije (36 procent) en Nederland (26 procent) hebben relatief veel jonge vluchtelingen. In IJsland ligt dit percentage met 17 procent het laagst.
Bron: CBS
