Op de VN-top in Genève is het niet gelukt om tot een wereldwijd bindend akkoord te komen over het terugdringen van plasticvervuiling. In de vroege ochtend maakten meerdere delegaties bekend dat de onderhandelingen zijn vastgelopen. De Noorse hoofdonderhandelaar zei: “We zullen hier in Genève niet tot een verdrag komen om een einde te maken aan plasticvervuiling.” De Cubaanse vertegenwoordiging sprak van “een historische kans is gemist”.
Doel van de top
Aan de bijeenkomst namen 175 landen deel. Het streven was om afspraken te maken over de volledige levenscyclus van plastic, van productie tot afvalverwerking. Een belangrijk twistpunt was het invoeren van een limiet op de productie van nieuw plastic. Vooral olieproducerende landen waren hier fel tegen.
Tijdens de onderhandelingen werden conceptteksten steeds afgezwakt, tot teleurstelling van zo’n honderd landen die juist ambitieuze maatregelen wilden. Het laatste voorstel, ingezien door persbureau Reuters, liet de productiebeperking volledig vallen. Wel werd erkend dat het huidige productieniveau en de mate van plasticgebruik “onhoudbaar” zijn en dat er “gecoördineerde wereldwijde reactie noodzakelijk is om dergelijke trends te stoppen en om te keren”.
Europese Unie teleurgesteld
Eurocommissaris Roswall (Milieu) benadrukte dat de Europese Unie grotere verwachtingen had dan in het laatste conceptakkoord stond, maar ziet nog kansen voor vervolgonderhandelingen. “De wereld heeft een akkoord nodig”, stelde hij. Hoe en wanneer gesprekken worden hervat, is nog onduidelijk.
Ook demissionair staatssecretaris Van Aartsen (VVD) is niet verrast door het mislukken van de top. Hij zei: “Je zag dat het verschrikkelijk ingewikkeld is om landen die veel plastic produceren te dwingen om aan tafel te komen en afspraken te maken. Tegelijkertijd zie je dat er een hele grote groep landen is die zeggen: als wij een schone economie willen, zullen wij een gelijk speelveld moeten hebben met onze bedrijven.” Van Aartsen wil uitzoeken of er toch nog iets mogelijk is. “Het mag vandaag mislukt zijn, maar we gaan wel kijken of op basis van wat er lag toch nog een laatste poging gedaan kan worden.”
Teleurstelling bij milieuorganisaties
De conferentie in Genève was de zesde waarbij werd gesproken over plastic en de gevolgen voor ecosystemen en de gezondheid van mensen. De onderhandelingen begonnen al in 2022. Willemijn Peeters van Searious Business, dat bedrijven helpt om slimmer om te gaan met plastic, noemt de uitkomst heel teleurstellend. “Dit was dé kans om tot een wereldwijd bindend akkoord te komen”, zegt ze. “Dat dat nu weer niet gelukt is, met consensus, betekent in mijn ogen dat dat te veel gevraagd is.” Volgens Peeters zijn de meer dan honderd landen die bereid zijn tot vergaande afspraken nu aan zet. “Dan bepaal je ook de markt”, legt ze uit, omdat plasticproducerende landen en bedrijven dan hun producten aanpassen omdat ze anders een grote afzetmarkt missen.
Bron: NOS
