Het aantal mensen dat geen vaste huisarts heeft of op zoek is naar een andere, loopt flink op. Volgens nieuwe cijfers van de Algemene Rekenkamer gaat het om tussen de 777.000 en 926.000 mensen. De toenemende vraag naar huisartsenzorg en een groeiend aantal patiëntenstops zorgen voor knelpunten, vooral in specifieke regio’s.
Patiëntenstops maken inschrijving lastig
Uit het rapport Focus op Huisartsentekort, dat vandaag verscheen, blijkt dat in 2024 ongeveer 60% van de huisartsenpraktijken tijdelijk geen nieuwe patiënten aannam. Die ontwikkeling maakt het voor nieuwe inwoners, of mensen die willen overstappen, moeilijk om zich in te schrijven bij een huisarts. “Ik vind het belangrijk dat iedere inwoner van Nederland zich kan inschrijven bij een huisarts in de buurt”, schreef de minister van Volksgezondheid eerder dit jaar.
In regio’s zoals Haaglanden, Zuid-Holland-Zuid, Gooi- en Vechtstreek en Amersfoort en omgeving kende driekwart van de praktijken een patiëntenstop. In Friesland, Drenthe en Zeeland was het aandeel patiëntenstops juist lager.
Honderdduizenden zonder huisarts
Uit het onderzoek blijkt dat naar schatting tussen de 45.000 en 194.000 mensen in Nederland geen huisarts hebben. Daarbovenop komt een groep van zo’n 732.000 mensen die al wel zijn ingeschreven bij een huisarts, maar op zoek zijn naar een andere. Redenen daarvoor zijn onder andere een verhuizing of ontevredenheid over de huidige praktijk. In december 2024 stonden bijna 7.000 mensen op de wachtlijst bij hun zorgverzekeraar voor hulp bij het vinden van een nieuwe huisarts.
Steeds minder praktijkhouders
Een ander probleem is de afname van het aantal huisartsen met een eigen praktijk. Steeds meer huisartsen kiezen voor een rol als waarnemer of werken in dienstverband. Hierdoor zijn er minder praktijken beschikbaar waar patiënten zich kunnen inschrijven.
Toenemende druk door vergrijzing en extra taken
Volgens de Rekenkamer zal het tekort aan huisartsenzorg de komende jaren verder toenemen. De oorzaak ligt bij de sneller groeiende zorgvraag dan het beschikbare aanbod. Vergrijzing speelt hierin een belangrijke rol. Daarnaast zijn er extra taken bijgekomen voor huisartsen, zoals zorg voor mensen met diabetes of ondersteuning bij psychische klachten. Tegelijkertijd zijn wachttijden bij andere zorgaanbieders, zoals in de geestelijke gezondheidszorg, een extra belasting.
Het aantal artsen dat instroomt in de huisartsenopleiding blijft achter bij de behoefte. Tegelijkertijd is de uitstroom hoog: naar verwachting verlaat 56% van de huidige huisartsen binnen twintig jaar het vak. Niet alleen vanwege pensionering, maar ook door eerdere uitval. Regio’s zoals de Achterhoek en Noord-Holland Noord, met een relatief snel vergrijzende bevolking, worden hierdoor extra getroffen.
Bron: Rekenkamer
