Steeds meer Nederlandse industriële bedrijven maken zich zorgen over het handelsklimaat. Vooral de discussie over importtarieven en de strenger wordende douaneprocedures speelt daarbij een grote rol. Bijna alle exporteurs zien risico’s in veranderingen van het handelsbeleid. Dat blijkt uit CBS-cijfers van mei 2025, verzameld via een enquête onder bedrijven met minimaal vijf werknemers.
Forse toename van zorgen sinds 2023
Die mate van ongerustheid is pas de laatste jaren zo sterk zichtbaar geworden. In 2023 lag het aandeel bezorgde exporteurs nog op 41 procent. Nu is dat cijfer ruim verdubbeld. De stijging doet zich vrijwel overal voor. In sectoren als hout- en bouwmaterialen en de papier- en grafische industrie zegt inmiddels bijna elke onderneming zich zorgen te maken. Alleen in de transportmiddelenindustrie ligt het percentage lager, al is ruim 80 procent nog steeds hoog te noemen.
Importtarieven grootste bron van zorg
Veruit de meeste bedrijven zien importtarieven als het belangrijkste knelpunt in het internationale handelsbeleid. Bijna 77 procent noemt deze tarieven als zorgpunt voor de komende twaalf maanden, terwijl dat twee jaar eerder nog geen 10 procent was. Andere zorgpunten zijn niet-tarifaire maatregelen, zoals extra administratieve eisen of productspecificaties (27 procent), en duurzaamheidsvereisten (15 procent).
Sectorale verschillen in ervaren knelpunten
Binnen de elektrotechnische en machine-industrie heerst de meeste ongerustheid. Hier noemt 85 procent van de bedrijven importtarieven als zorgelijk en 30 procent maakt zich zorgen over niet-tarifaire eisen. De raffinaderijen en chemische sector noemen relatief vaak handelssancties als bedreiging. In de transportmiddelenindustrie zijn bedrijven minder bezorgd over importregels, maar vaker geneigd hun exportmarkten aan te passen.
Handelsbeleid beïnvloedt vooral exportomvang
Beleidswijzigingen op internationaal niveau hebben voor veel bedrijven directe gevolgen. Zo verwacht 40 procent van de exporterende industrie een verandering in de omvang van hun export. Twee jaar eerder was dat nog 23 procent. Slechts 8 procent verwacht géén impact. Ook prijswijzigingen worden genoemd als mogelijk gevolg van aanpassingen in het handelsbeleid.
Exporteurs anticiperen op verandering
De recente spanningen in het internationale handelsklimaat, waaronder het optreden van de VS en mogelijke tegenmaatregelen van de EU en China, maken exportstrategieën complexer. Bedrijven in vrijwel alle sectoren nemen hun positie op de wereldmarkt kritisch onder de loep en bereiden zich voor op verdere beleidswijzigingen.
