Een recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft de discussie over de detentie van asielzoekers opnieuw aangewakkerd. Op 26 februari 2025 oordeelde de Raad van State dat de grensdetentie van asielzoekers in een specifiek justitieel complex niet onrechtmatig is, ondanks eerdere tegenstrijdige uitspraken.
Achtergrond van de zaak
De zaak begon met een uitspraak van de rechtbank in Amsterdam op 31 januari 2025, waarin werd geoordeeld dat de grensdetentie in het betreffende complex wel degelijk onrechtmatig is. Deze uitspraak volgde op een bezoek van de rechtbank aan het complex, waarbij werd geconstateerd dat de grensdetentie te veel overeenkomsten vertoont met strafrechtelijke detentie.
Volgens de rechtbank lijkt de grensdetentie te veel op een strafrechtelijke detentie en zijn de beperkingen waaraan asielzoekers in het complex zijn onderworpen niet nodig voor het doel van de grensdetentie.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kwam echter tot een andere conclusie. Zij oordeelde dat het complex wel degelijk als een gespecialiseerde bewaringsaccommodatie kan worden beschouwd, in lijn met de Europese Opvangrichtlijn.
Oordeel Afdeling bestuursrechtspraak
De Raad van State erkent dat er gelijkenissen zijn tussen de detentie van asielzoekers en strafrechtelijk gedetineerden in het complex. Er zijn echter ook belangrijke verschillen.
Hoewel de inrichting van de afdelingen van het complex voor grensdetentie niet verschilt van die voor strafrechtelijke detentie, blijven asielzoekers en strafrechtelijk gedetineerden in het complex van elkaar gescheiden. Dat zowel asielzoekers als strafrechtelijk gedetineerden in hun vrijheid worden beperkt, betekent niet dat er geen verschillen zijn. Asielzoekers worden in het complex namelijk korter ingesloten en kunnen meer gebruikmaken van de luchtplaats dan strafrechtelijk gedetineerden.
De Afdeling bestuursrechtspraak is van mening dat de beperkingen die aan asielzoekers worden opgelegd niet verder gaan dan noodzakelijk voor het doel van de grensdetentie en de veiligheid van zowel de asielzoekers als het personeel.
Bron: Raad van State
