De zorgcapaciteit in Nederland voor het omgaan met pandemieën is aanzienlijk verminderd vergeleken met de periode vóór COVID-19. Vijf jaar geleden kon het land nog rekenen op 1150 IC-bedden, maar dat aantal is inmiddels teruggelopen naar ongeveer 850. Ondanks een eerdere injectie van 300 miljoen euro door het voormalige kabinet om zowel de capaciteit van de GGD’s als het RIVM en de IC-bedden te verhogen, heeft de huidige regering deze uitbreidingen deels teruggedraaid.
Zorgminister Agema heeft beloofd om deze bezuinigingen terug te draaien, echter blijft de financiering hiervoor nog onduidelijk. Dit maakt het verbeteren van de nationale crisisrespons, een cruciaal advies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, complexer. De nieuwe Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding, opgezet om bij een nieuwe pandemie de leiding te nemen, zal door personeelskortingen minder effectief zijn.
Toekomst van infectieziektebestrijding
De toekomst van infectieziektebestrijding lijkt onzeker, vooral als het aankomt op de ontwikkeling van informatiesystemen die tijdig gevaarlijke virusuitbraken kunnen detecteren. In Denemarken heeft een dergelijk systeem geleid tot minder strenge lockdowns door betere voorspelbaarheid van infectiegolven. Dit onderstreept het belang van een dergelijk systeem voor Nederlandse ziekenhuizen om adequaat te kunnen anticiperen op potentiële crises.
Verder beïnvloeden toenemende personeelstekorten en een financieringsmethode die alleen betaalt voor bezette IC-bedden, de mogelijkheid om op te schalen tijdens pandemieën. Volgens Bart Ramakers, voorzitter van de vereniging van IC-artsen, is de financiële stimulans om IC-capaciteit uit te breiden er niet, omdat ziekenhuizen alleen inkomsten genereren uit bezette bedden.
Financiële uitdagingen en mogelijke oplossingen
Een mogelijke oplossing voor dit financieringsprobleem zou ‘beschikbaarheidsbekostiging’ kunnen zijn, waarbij de overheid zorgt voor financiering vergelijkbaar met de financiering van brandweerdiensten. Dit zou ziekenhuizen in staat stellen om voldoende ongebruikte bedden en personeel te behouden voor noodgevallen. Ramakers benadrukt dat dit ook ten goede komt aan patiënten tijdens rustigere perioden, aangezien personeel elders ingezet kan worden.
De politieke bereidheid om dergelijke financiering te realiseren blijft echter een vraagstuk, met belangrijke implicaties voor de toekomst van de pandemische gezondheidszorg in Nederland.
Bron; CBS
