Het aandeel van het inkomen dat huishoudens besteden aan autobelastingen verschilt nauwelijks tussen lage en hoge inkomensgroepen. Uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) blijkt dat huishoudens met een laag inkomen gemiddeld 3% van hun inkomen kwijt zijn aan autobelastingen, terwijl dit bij hogere inkomens 4% bedraagt. Binnen deze groepen zijn er echter grote verschillen zichtbaar.
Autobelastingen als belangrijke kostenpost
Autobelastingen vormen een aanzienlijk deel van de totale autokosten en maken gemiddeld 40% van de uitgaven aan een auto uit. In het maatschappelijke debat is er veel aandacht voor de betaalbaarheid van autorijden en de invloed van overheidsbeleid hierop. Het CPB heeft daarom de autobelastingen en belastingkortingen in kaart gebracht voor het jaar 2022, waaronder kosten die samenhangen met de aanschaf, het bezit en het gebruik van een personenauto.
Grote verschillen binnen inkomensgroepen
Hoewel lage en hoge inkomensgroepen procentueel vergelijkbare bedragen aan autobelastingen betalen, zijn er aanzienlijke verschillen binnen deze groepen. Een belangrijke factor is het autobezit: veel huishoudens met een laag inkomen bezitten geen auto, terwijl huishoudens met een hoog inkomen vrijwel altijd een auto hebben. Wanneer alleen autobezitters worden meegenomen, blijkt dat lage inkomens gemiddeld 6% van hun inkomen aan autobelastingen besteden, tegenover 4% bij hogere inkomens.
Invloed van woonomgeving op autobelastingen
Niet alleen inkomen, maar ook woonlocatie speelt een rol in de verdeling van autobelastingen. Stedelijke huishoudens besteden gemiddeld 3% van hun inkomen aan autobelastingen, terwijl dit percentage op het platteland oploopt tot 5%. Bij alleen autobezitters zijn deze verschillen kleiner: in de stad gaat gemiddeld 4,4% van het inkomen naar autobelastingen, terwijl dit op het platteland 5,2% is.
Effect van belastingkortingen op elektrische auto’s
Een verlaging van autobelastingen zou geen significant grotere voordelen opleveren voor lage inkomensgroepen als geheel in vergelijking met hoge inkomensgroepen. Wel zou het gunstig zijn voor lage inkomens die afhankelijk zijn van een auto. Het onderzoek toont ook aan dat belastingvoordelen voor elektrische auto’s vooral terechtkomen bij hogere inkomens, aangezien zij vaker overstappen op elektrisch rijden. Dit stimuleringseffect zal de komende jaren geleidelijk worden afgebouwd.
Bron: CPB