Het kabinet wil duidelijker maken wanneer iemand als zelfstandige of als werknemer wordt gezien. In een aangepaste versie van het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar) wordt ondernemerschap voortaan als volwaardig criterium meegenomen bij de beoordeling van arbeidsrelaties. Dit sluit aan bij een recente uitspraak van de Hoge Raad in de zaak tussen Uber en FNV.
Ondernemerschap als volwaardig criterium
Voorheen werd eerst beoordeeld of iemand werd aangestuurd in het werk en voor eigen risico werkte. Pas daarna werd gekeken naar ‘extern ondernemerschap’, zoals het investeren in een eigen bedrijf, het werven van klanten of het afdragen van btw. Met de voorgestelde wijziging komt daar verandering in: het ondernemerschap telt voortaan even zwaar mee als de andere criteria.
Minister Eddy van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid licht toe:
“Wij willen dat mensen weten waar ze aan toe zijn. Veel zzp’ers leveren een belangrijke bijdrage aan onze economie. En die ruimte om als ondernemer te werken moet er ook gewoon zijn. Door dit wetsvoorstel willen we het duidelijker maken. Als je aangestuurd wordt in je werk en je loopt geen ondernemersrisico, dan ben je een werknemer en heb je recht op de bescherming die daarbij hoort. En als je echt zelfstandig werkt en onderneemt, dan is daar alle ruimte voor.”
Belastingdienst handhaaft op schijnzelfstandigheid
Sinds begin dit jaar handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Daarbij wordt gekeken naar gedrag in de praktijk: wordt er echt ondernomen of is er sprake van een verkapte dienstbetrekking?
Staatssecretaris Tjebbe van Oostenbruggen van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane zegt hierover:
“Sinds dit jaar handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst weegt daarbij al mee of iemand zich gedraagt als ondernemer. De Belastingdienst handhaaft namelijk altijd op basis van de wet- en regelgeving en jurisprudentie. Het aangepaste wetsvoorstel geeft duidelijkheid aan de markt. We zien dat veel zzp’ers en werkgevers uitzoeken of volgens de juiste contractvorm wordt gewerkt en dat de arbeidsmarkt in beweging is. Ook merken we dat er soms nog onduidelijkheden zijn. Daarom zetten we in op goede communicatie en blijven we in gesprek met brancheorganisaties om zoveel mogelijk ondersteuning te bieden bij het tegengaan van schijnzelfstandigheid.”
Geen rangorde tussen beoordelingscriteria
De wijziging van het wetsvoorstel volgt op de uitspraak van de Hoge Raad, waarin werd vastgesteld dat er geen vaste volgorde bestaat tussen de criteria die bepalen of iemand werknemer of zelfstandige is. Dat betekent dat ondernemerschap, aansturing in het werk en werken voor eigen risico als gelijkwaardig moeten worden beoordeeld.
Rechtsvermoeden van werknemerschap blijft staan
In het wetsvoorstel blijft het rechtsvermoeden van werknemerschap ongewijzigd. Als iemand onder een bepaald uurtarief werkt, kan diegene een beroep doen op het vermoeden werknemer te zijn. Het is dan aan de opdrachtgever om het tegendeel te bewijzen.
Arbeidsmarkt in beweging na opheffing handhavingspauze
De opheffing van het handhavingsmoratorium heeft al geleid tot veranderingen in de arbeidsmarkt. Organisaties in sectoren als zorg, onderwijs en kinderopvang hebben maatregelen genomen om werkenden in loondienst te nemen in plaats van als zelfstandige in te huren. Flexibele roosters, pooldiensten en aandacht voor werk-privébalans dragen bij aan het aantrekkelijker maken van loondienstverbanden.
In een brief aan de Tweede Kamer schrijven minister Van Hijum en staatssecretaris Van Oostenbruggen dat zij de zorgen uit het veld herkennen. Zij geven aan in gesprek te blijven met brancheorganisaties, en de effecten van de handhaving de komende maanden in kaart te brengen. De Kamer wordt hierover later dit jaar geïnformeerd.
Bron: Rijksoverheid
