Uit het verantwoordingsonderzoek over 2024 blijkt dat ministers beperkt rapporteren over de resultaten van hun beleid. Volgens de Algemene Rekenkamer is het voor de Tweede Kamer lastig te beoordelen of de maatregelen bijdragen aan de afgesproken kabinetsdoelen. In veel gevallen zijn die doelen niet concreet omschreven of ontbreekt de benodigde informatie om de voortgang te meten.
Ernstige tekortkomingen bij meerdere ministeries
De Rekenkamer constateert ernstige problemen in de bedrijfsvoering bij de ministeries van Justitie en Veiligheid, Defensie en Buitenlandse Zaken. Bij twee ministers is zelfs een formele bezwaarprocedure gestart. In totaal zijn 40 onvolkomenheden vastgesteld in de rijksuitvoering, waarvan 11 betrekking hebben op fouten bij aanbestedingen. Die betreffen een bedrag van minstens 1,6 miljard euro.
Problemen in de strafrechtketen en bij slachtofferrechten
Binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid blijkt de tenaamstelling van verdachten in honderden strafzaken onjuist, wat ernstige gevolgen kan hebben. Ook informeert het Openbaar Ministerie slachtoffers in bijna 20 procent van de gevallen niet goed over het verloop van hun zaak. De doorlooptijd in zedenzaken en jeugdstraffen blijft bovendien ver onder de streefwaarden.
Financiële administratie Buitenlandse Zaken tekortschietend
Het ministerie van Buitenlandse Zaken kon door problemen met een nieuw IT-systeem niet tijdig financiële gegevens aanleveren voor het jaarverslag. Hierdoor is onvoldoende inzicht in verplichtingen en kasstromen ontstaan. Volgens de Rekenkamer is gekozen voor een afwijkende systematiek die niet aansluit bij wettelijke eisen.
Beveiliging bij Defensie onder de maat
Bij Defensie zijn militaire objecten onvoldoende beveiligd, ondanks herhaalde waarschuwingen. Tests tonen aan dat zelfs locaties uit de hoogste beschermingscategorieën niet goed zijn afgeschermd. De Rekenkamer spreekt van een hardnekkig en urgent probleem, waarop formeel bezwaar is aangetekend.
Doelstelling NAVO-uitgaven opnieuw niet gehaald
In 2024 besteedde Nederland 1,79 procent van het bbp aan Defensie, waarmee de NAVO-norm van 2 procent wederom niet werd gehaald. Ondanks een stijging van de uitgaven met 31 procent ten opzichte van 2023, konden veel investeringen niet worden gerealiseerd door personeelskrapte en trage inkooptrajecten.
Herstel toeslagenaffaire kent trage voortgang
De afhandeling van aanvullende schadeverzoeken door gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire verloopt traag. Eind 2024 waren slechts 1.276 van de 8.370 aanvullende verzoeken afgerond. De voortgang wordt als zorgelijk bestempeld, mede door het overschrijden van wettelijke termijnen.
Rijksuitgaven gestegen, maar veel geld blijft liggen
De rijksoverheid gaf in 2024 € 414,1 miljard uit, een stijging van € 23,8 miljard. Toch werd € 15,2 miljard doorgeschoven naar latere jaren en bleef € 6 miljard onbenut. Vooral projecten binnen het Klimaatfonds en het Nationaal Groeifonds zijn achtergebleven bij de verwachtingen.
Goedkeuring rijksrekening met kanttekening
De uitgaven en ontvangsten van het Rijk over 2024 zijn grotendeels rechtmatig, aldus de Rekenkamer. Wel is een kanttekening geplaatst bij de aangegane verplichtingen, die met 1,06 procent iets boven de toegestane grens lagen. De totale fouten en onzekerheden zijn echter lager dan in eerdere jaren.
Bron: Rekenkamer; foto: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
