Nederland ziet zich steeds vaker geconfronteerd met hybride dreigingen die gericht zijn op het verstoren en verzwakken van de samenleving. Vooral de acties vanuit Rusland nemen volgens de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) in intensiteit toe. Dit blijkt uit het openbaar jaarverslag over 2024 dat de MIVD vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.
Eerste cybersabotage vastgesteld in Nederland
In het verslag beschrijft de MIVD hoe in 2024 een Russische hackersgroep een cybersabotage-aanval uitvoerde op het digitale besturingssysteem van een Nederlandse publieksvoorziening. Voor zover bekend was dit de eerste sabotageaanval van dit type binnen Nederland. De aanval leidde uiteindelijk niet tot schade, maar toont volgens de MIVD de groeiende dreiging.
Russische pogingen tot saboteren van vitale infrastructuur
De MIVD onderschepte daarnaast een Russische cyberoperatie gericht op Nederlandse vitale infrastructuur, mogelijk als voorbereiding op toekomstige sabotageacties. De aanval slaagde er niet in om toegang tot het netwerk te verkrijgen, maar onderstreept het aanhoudende risico voor kritieke voorzieningen.
Verder voerden Russische hackers gerichte cyberaanvallen uit op websites van Nederlandse politieke partijen en openbaar vervoersbedrijven. Hiermee probeerden zij de Nederlandse bevolking te hinderen tijdens de Europese verkiezingen. Volgens de MIVD is Nederland, mede door zijn strategische ligging en infrastructuur, van belang voor de NAVO en daarmee een aantrekkelijk doelwit voor Rusland.
Noordzee-infrastructuur in kaart gebracht
Naast cyberaanvallen blijven fysieke dreigingen vanuit Rusland bestaan. De MIVD wijst erop dat Russische eenheden infrastructuur in de Noordzee, zoals internetkabels en energievoorzieningen, in kaart brengen. Daarbij zijn ook (onderwater)activiteiten waargenomen die wijzen op spionage en mogelijke voorbereidingen op sabotage. Eventuele verstoringen kunnen aanzienlijke schade veroorzaken, niet alleen in Nederland, maar ook in Europa en wereldwijd.
Toenemende dreiging ondanks conflict in Oekraïne
MIVD-directeur viceadmiraal Peter Reesink stelt: “De MIVD ziet de Russische dreiging tegen Europa niet afnemen maar toenemen. Dit ook na een eventuele afloop van de oorlog met Oekraïne.” Volgens hem bouwt Rusland sneller militair vermogen op dan de NAVO, mede doordat het land is overgeschakeld naar een oorlogseconomie.
Nederland moet zich dagelijks verdedigen
Minister van Defensie Ruben Brekelmans benadrukt de urgentie: “Dit jaarverslag bevestigt dat we leven in een grijze zone tussen oorlog en vrede. De opgave is duidelijk. We moeten ons nu in Nederland al elke dag verweren tegen cyberaanvallen, spionage en pogingen tot sabotage. Tegelijk moeten we in hoog tempo ons militair vermogen versterken. Dit geldt in NAVO-verband zowel voor Nederland als andere Europese landen. Om kwetsbaarheden tegenover Rusland te voorkomen is een snelle opschaling van onze krijgsmachten en defensie-industrie nodig. Alleen zo kunnen we meer Russische agressie in Europa voorkomen.”
Reesink voegt toe: “Er is sprake van turbulente ontwikkelingen in de internationale politiek en op bondgenootschappelijk gebied. Ze hebben zekerheden waarop we tot voor kort konden bouwen en vertrouwen ter discussie gesteld. De snelheid waarmee dit gebeurt en het potentiële effect op onze veiligheid is ongekend.”
Bron: MIVD
