De VN trekt een harde conclusie over Gaza. Israël maakt zich volgens een commissie schuldig aan genocide. Het gaat om zowel militaire aanvallen als uitspraken van politieke en militaire leiders. Samen zouden die wijzen op een doelbewust beleid tegen de Palestijnse bevolking.
Het rapport verschijnt in een periode waarin het geweld in de regio aanhoudt. Dagelijks bereiken beelden van verwoeste woonwijken en vluchtende gezinnen de buitenwereld. De commissie stelt dat die realiteit niet los te zien is van de manier waarop Israël zich opstelt.
Eerdere waarschuwingen
De kritiek van de VN op Israël is niet nieuw. Al in maart spraken dezelfde onderzoekers over “genocidale daden”. Toen werd dat door Israël direct van tafel geveegd. Het oordeel werd “irrelevant en antisemitisch” genoemd. Ook zou het volgens Jeruzalem Hamas alleen maar in de kaart spelen.
Dit keer is de toon echter feller. De commissie schrijft dat het bewijs zich blijft opstapelen en dat het punt van twijfel inmiddels voorbij is. Volgens de commissie zijn in Gaza vier van de vijf misdrijven zichtbaar die internationaal als genocide worden aangemerkt.
Kenmerken van volkerenmoord
De onderzoekers baseren zich op internationaal erkende criteria. In Gaza zouden vier van de vijf kenmerken aanwezig zijn: moord, het veroorzaken van ernstig lichamelijk of geestelijk letsel, het opzettelijk verslechteren van overlevingskansen en het verhinderen van geboortes.
Het rapport verwijst naar uitlatingen van prominente Israëli’s. Niet alleen president Herzog wordt genoemd, maar ook premier Netanyahu en voormalig defensieminister Gallant. Hun uitspraken zouden erop wijzen dat er geen sprake is van toevallige incidenten, maar van beleid dat bewust wordt uitgevoerd.
Internationale verantwoordelijkheid
Hoofdonderzoeker Navi Pillay richt zich nadrukkelijk tot de internationale gemeenschap. Ze waarschuwt dat wegkijken geen optie meer is.
“De internationale gemeenschap mag niet zwijgen over de genocidale campagne die Israël voert tegen het Palestijnse volk. Het negeren van tekenen en bewijs van genocide komt neer op medeplichtigheid”, zegt ze.
Volgens Pillay kost iedere dag zonder actie nieuwe levens. Bovendien, zo benadrukt ze, brokkelt het vertrouwen in internationale organisaties steeds verder af zolang er niet wordt ingegrepen.
Voorbeelden uit Gaza
Het rapport geeft een reeks concrete voorbeelden. Israël zou op grote schaal Palestijnen hebben gedood en humanitaire hulp bewust hebben tegengehouden. Blokkades leiden volgens de VN tot hongersnood, terwijl ziekenhuizen, scholen en andere burgerdoelen regelmatig doelwit zijn van aanvallen.
Daarnaast worden religieuze en culturele monumenten vernietigd. De onderzoekers stellen dat Israël zich niets aantrekt van eerdere internationale aanmaningen. Zo riep het Internationaal Gerechtshof dit jaar nog op om het geweld te beperken. Van naleving is echter niets gebleken.
Oproep tot ingrijpen
De commissie dringt daarom aan op directe actie. Israël moet de blokkades opheffen, hulpverleners toegang geven en een einde maken aan de hongersnood die miljoenen Palestijnen treft.
Ook andere landen krijgen een boodschap mee: verantwoordelijkheid nemen is onvermijdelijk. Wie nu niets doet, zegt de commissie, maakt zich medeverantwoordelijk voor het voortduren van de crisis.
Ervaren onderzoeker aan het roer
De leiding van het onderzoek ligt bij Navi Pillay, een 83-jarige jurist uit Zuid-Afrika. Zij heeft een lange staat van dienst in de mensenrechten. Eerder was ze rechter bij het Rwandatribunaal en het Internationaal Strafhof. Ook werkte ze tien jaar als VN-mensenrechtenchef.
Pillay stond in het verleden vaker kritisch tegenover Israël. Tijdens eerdere escalaties in Gaza sprak ze al over mogelijke oorlogsmisdaden. Jeruzalem reageerde toen fel en bestempelde haar houding als “anti-Israëlisch”. Toch benadrukt de commissie dat ook Hamas wordt aangesproken op schendingen, waaronder aanvallen op Israëlische burgers.
Andere VN-geluiden
De nieuwe conclusies staan niet op zichzelf. Ook andere VN-functionarissen trokken eerder aan de bel. Speciaal rapporteur Francesca Albanese zei vorig jaar al dat er sprake was van genocide. Haar uitspraken leidden tot sancties vanuit de Verenigde Staten en weerstand in verschillende Europese landen.
Meer recent sprak VN-mensenrechtenchef Volker Türk over oorlogsmisdaden en “genocidale retoriek”. Toch ging hij niet zover om het woord genocide zelf te gebruiken. Secretaris-generaal António Guterres koos eveneens voor terughoudendheid. Hij omschreef de situatie wel als “ernstiger dan we in recente tijden hebben gezien” en noemde het een “morele crisis voor het wereldwijde geweten”.
Politieke gevolgen
De nieuwe conclusie zet extra druk op de diplomatieke arena. Verschillende landen overwegen nieuwe sancties of een herziening van hun steun aan Israël. Tegelijkertijd waarschuwen andere staten dat een harde veroordeling het vredesproces verder kan bemoeilijken.
Feit is dat de discussie over Gaza opnieuw op scherp staat. En dat de vraag of de internationale gemeenschap daadwerkelijk zal ingrijpen, urgenter wordt dan ooit.
Bron: NOS
