Volgens de Europese klimaatdienst Copernicus is 2024 officieel het warmste jaar sinds het begin van de metingen. De gemiddelde temperatuur was 1,6°C hoger dan het pre-industriële niveau aan het einde van de 19e eeuw. Uit verschillende datasets, die onlangs zijn gepubliceerd, blijkt dat het jaar 2024 alle eerdere warmterecords heeft overtroffen.
Opwarming door menselijke activiteiten
De opwarmingstrend is al jaren duidelijk: de laatste tien jaar waren de warmste sinds de metingen begonnen. Deze stijging wordt vooral toegeschreven aan de uitstoot van broeikasgassen door het verbranden van fossiele brandstoffen. Hoewel natuurlijke factoren, zoals El Niño, ook een rol spelen, ligt de hoofdoorzaak bij menselijke activiteiten.
Factoren achter de recente temperatuurpieken
Naast de invloed van El Niño droegen ook andere factoren bij aan de extreme temperaturen van 2024. Zo is de hoeveelheid reflecterend fijnstof in de atmosfeer afgenomen door een lagere zwaveluitstoot vanuit China en de scheepvaart. Hierdoor werd de opwarming door broeikasgassen minder gemaskeerd. Een recente studie suggereert bovendien dat een afname van bewolking boven de oceanen minder weerkaatsing van zonlicht veroorzaakte, wat de opwarming verder versterkte.
Klimaatverandering: een versnelling?
Wetenschappers onderzoeken momenteel of de recente temperatuurstijgingen wijzen op een versnelde opwarming. Satellietwaarnemingen van de stralingsbalans van de aarde suggereren dat dit mogelijk het geval is. Deze ontwikkelingen roepen de vraag op hoe dicht we de grens van 1,5°C opwarming, zoals vastgelegd in het Klimaatakkoord van Parijs, naderen.
Klimaatakkoord en toekomstige trends
Hoewel veel maanden in 2023 en 2024 de grens van 1,5°C overschreden, betekent dit niet automatisch dat het doel van Parijs definitief buiten bereik is. Op basis van huidige trends verwachten wetenschappers dat deze grens rond 2033 structureel zal worden overschreden, tenzij er drastische emissiereducties plaatsvinden.
Vooruitblik op 2025
Het Britse KNMI voorspelt dat 2025 minder warm zal zijn dan 2023 en 2024, mede door de invloed van La Niña, de koele tegenhanger van El Niño. Toch blijft 2025 waarschijnlijk bij de warmste jaren ooit gemeten horen, wat de urgentie voor klimaatactie blijft benadrukken.
Bron: KNMI
