Nederland behoort nog steeds tot de gelukkigste landen ter wereld. In het jaarlijkse World Happiness Report van de Verenigde Naties stijgt Nederland één plaats en staat nu op plek vijf. Toch laat het rapport zien dat de tevredenheid in westerse landen afneemt.
Hoe wordt geluk gemeten?
Sinds 2012 analyseren wetenschappers het wereldwijde geluksgevoel door mensen in 147 landen hun leven een score tussen 0 en 10 te laten geven. Deze zelfrapportage wordt gecombineerd met gegevens over inkomen, levensverwachting, corruptie en sociale factoren om inzicht te krijgen in de oorzaken van verschillen tussen landen.
Voor het achtste jaar op rij staat Finland bovenaan, met een gemiddelde score van 7,736. De top vier wordt verder aangevuld door Denemarken, IJsland en Zweden. Nederland volgt direct daarachter op de vijfde plaats. Helemaal onderaan de lijst staat Afghanistan met een historisch lage score van 1,364. Ook Sierra Leone en Libanon scoren laag met respectievelijk 2,998 en 3,188.
Geluksscores dalen in westerse landen
Het rapport werkt met een driejarig gemiddelde om incidenten in specifieke jaren te neutraliseren. Nederland scoort dit jaar 7,306, de laagste score ooit voor het land. In het eerste rapport in 2012 was dat nog 7,319.
Uit de cijfers blijkt dat de tevredenheid in vijftien westerse landen significant is afgenomen. Grote economieën zoals de Verenigde Staten, Canada en Zwitserland hebben in deze periode zelfs een daling van een halve punt of meer doorgemaakt. De VS staat nu op de 24e plaats, een recordlage positie, terwijl Zwitserland van de eerste naar de dertiende plaats is gezakt. Opvallend is dat Costa Rica en Mexico juist een stijging laten zien en nu tot de tien gelukkigste landen behoren.
Invloed op politiek en populisme
Volgens onderzoekers heeft het geluksniveau niet alleen invloed op de levensvreugde, maar ook op de politieke voorkeuren. Ontevreden burgers zijn eerder geneigd zich aan te sluiten bij populistische bewegingen. In het rapport wordt geconcludeerd dat ontevredenheid een grotere invloed heeft op verkiezingsuitslagen dan traditionele ideologieën of klassenverschillen.
Extremere politieke bewegingen trekken volgens het onderzoek vooral mensen aan die het vertrouwen in het systeem verloren hebben. Dit verklaart waarom zowel radicaal linkse als rechtse partijen aan populariteit winnen, zoals in Frankrijk met Marine Le Pen en Jean-Luc Mélenchon, en in Duitsland met de AfD en Die Linke.
“De xenofobische neiging van populistisch rechts lijkt onderdeel van een breder wantrouwen in de rest van de samenleving,” stelt het rapport. “Er is niet alleen minder vertrouwen in buitenstaanders, maar ook in het algemeen, van homoseksuelen tot de eigen buren.”
Sociale contacten cruciaal voor geluk
Naast financiële stabiliteit spelen sociale contacten een belangrijke rol in geluk. Jon Clifton, directeur van onderzoeksbureau Gallup, benadrukt: “Het gaat om vertrouwen, verbinding en de overtuiging dat iemand je steunt. Als we een betere gemeenschap en economie willen, moeten we investeren in wat er echt toe doet: elkaar.”
Het rapport toont aan dat mensen die regelmatig samen eten, over het algemeen een hoger geluksniveau ervaren. Dit blijkt zelfs meer impact te hebben dan inkomen. In de Verenigde Staten is het aantal mensen zonder vaste disgenoten in twintig jaar tijd verdubbeld. Ook blijkt 19% van de jongeren niemand te hebben op wie zij kunnen terugvallen.
Hoe kan geluk worden vergroot?
Het rapport biedt enkele adviezen om het geluksniveau te verhogen. Vrijwilligerswerk en actief sociale interacties aangaan blijken effectieve manieren om het welzijn te verbeteren. Daarnaast is het belangrijk om misvattingen over sociale betrokkenheid te corrigeren.
Onderzoek aan de Stanford Universiteit toont aan dat mensen de hulpvaardigheid van anderen vaak onderschatten. In een experiment werd een verloren portemonnee expres achtergelaten, en mensen bleken deze veel vaker terug te brengen dan verwacht. Posters en berichten die studenten bewust maakten van de sociale bereidheid van anderen, leidden tot meer vriendschappen en een betere mentale gesteldheid.
“Empathie is een krachtig middel in een gemeenschap, maar wordt vaak onderbenut,” concluderen de onderzoekers. “Door zorg en empathie te bevorderen en sociale drempels te verlagen, kunnen overtuigingen en gedrag positief worden beïnvloed.”
Bron: NOS
