Twee maanden voor de verkiezingen lijkt de politieke balans opnieuw te kantelen. Uit de jongste Peilingwijzer – een gemiddelde van meerdere onderzoeken – blijkt dat de VVD opnieuw flink terrein verliest. De partij van Dilan Yesilgöz komt nu uit op 14 tot 18 zetels. Dat zijn er zo’n acht minder dan het huidige aantal in de Tweede Kamer.
Terugval na de zomer
Nog maar kort geleden stond de VVD er beter voor. Eind juli noteerde de partij nog 20 tot 24 zetels en liep zij gelijk op met het CDA. Inmiddels is dat beeld veranderd: het CDA heeft zijn positie verder verstevigd, terwijl de liberalen zijn weggezakt. De Peilingwijzer combineert data van Ipsos I&O en Verian/EenVandaag.
Volgens Verian/EenVandaag markeerde de felle kritiek van Yesilgöz op zanger Douwe Bob een belangrijk keerpunt. Ondanks de excuses die later volgden, keerden veel kiezers de partij de rug toe.
PVV blijft de grootste speler
De PVV blijft voorlopig de grootste. De partij van Geert Wilders staat in de laatste berekening op 29 tot 35 zetels. Dat is iets minder dan het huidige aantal, maar nog altijd ruim voldoende om de rest achter zich te laten. Op enige afstand volgen GroenLinks-PvdA en het CDA, beide met rond de 23 tot 27 en 22 tot 26 zetels. Voor het CDA is dat opnieuw een bevestiging van de groei sinds Henri Bontenbal lijsttrekker werd.
Winst en verlies bij andere partijen
Bij de middelgrote partijen zijn er eveneens verschuivingen. JA21 klimt naar 7 tot 11 zetels, terwijl de BoerBurgerBeweging op 4 tot 6 blijft hangen. Dat is lager dan nu, maar het verlies is minder groot dan eerder gedacht.
Daar staat tegenover dat de vier partijen die het vorige kabinet-Schoof vormden, allemaal in de min staan. Vooral NSC lijkt de aansluiting te verliezen en komt niet verder dan 0 tot 1 zetel.
Onzekerheid overheerst bij kiezers
Wat de cijfers vooral duidelijk maken, is dat de verkiezingsstrijd nog allesbehalve beslist is. Ruim 30 procent van de kiezers weet nog altijd niet op welke partij zij hun stem zullen uitbrengen. Ipsos I&O wijst erop dat de PVV nu profiteert van een trouwe achterban, maar dat dit kan veranderen zodra andere partijen, zoals het CDA, samenwerking bij voorbaat uitsluiten.
“Veel is nog onzeker”, zegt politicoloog Tom Louwerse, de maker van de Peilingwijzer. “Er kan in de campagne straks van alles verschuiven. Ook veel mensen die wel een partij opgeven, weten het vaak nog niet zeker. Daarom zie je in het Ipsos I&O-onderzoek dat veel partijen nog ruimte hebben om te groeien. Een peiling is een momentopname.”
Positie van de kleinere partijen
D66 komt net boven de VVD uit met 10 tot 12 zetels. JA21 schuift daar dicht tegenaan. De SP staat op 5 tot 7 zetels, gevolgd door Partij voor de Dieren en BBB, die allebei op 4 tot 6 blijven steken. Onderaan de lijst vinden we Denk en de ChristenUnie (3 tot 5) en de kleinste formaties Forum voor Democratie, Volt en de SGP, die elk uitkomen op 2 tot 4 zetels.
bron: NOS; foto: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
