Boven het Deense schiereiland Jutland zijn gisteravond meerdere onbekende drones gezien. Defensieminister Troels Lund Poulsen sprak in reactie van materieel dat duidelijk wijst op een professionele herkomst. Volgens hem kan de inzet worden beschouwd als onderdeel van een “hybride aanval”. Voor een directe link met Rusland bestaan vooralsnog geen harde aanwijzingen, maar de autoriteiten benadrukken wel dat de zaak met grote zorg wordt behandeld.
De toestellen zouden zijn opgestegen in de omgeving waar ze zijn gesignaleerd. De politie ontving daarnaast meldingen van drone-activiteit in verschillende steden, waaronder Esbjerg en Sønderborg, en ook bij de luchtmachtbasis Skrydstrup.
Luchthaven Aalborg dicht door drones
De aanwezigheid van de drones had meteen gevolgen. Op luchthaven Aalborg werd het vliegverkeer drie uur stilgelegd, waardoor drie toestellen moesten uitwijken naar andere bestemmingen. De maatregel werd getroffen om risico’s voor reizigers en bemanning te vermijden.
Het voorval staat niet op zichzelf. Eerder deze week zorgden drones boven Kopenhagen al voor langdurige onderbrekingen op de internationale luchthaven van de hoofdstad.
Veiligheid voorop bij besluitvorming
Tijdens een gezamenlijke persconferentie gaf justitieminister Peter Hummelgaard aan dat de voorvallen niet op zichzelf lijken te staan. Volgens hem gaat het om systematische acties die vooral tot doel hebben onrust te zaaien. Poulsen sloot zich daarbij aan en benadrukte dat de snelle technologische vooruitgang binnen de dronesector het waarschijnlijk maakt dat dergelijke situaties zich vaker zullen voordoen.
Volgens Poulsen had men de mogelijkheid om de drones neer te halen, maar werd daarvan afgezien uit angst voor vallende brokstukken en de risico’s voor de bevolking. Ook een beroep op artikel 4 van het NAVO-handvest – waarmee een lidstaat bondgenoten kan oproepen tot overleg – is vooralsnog niet overwogen.
Vergelijking met eerdere incidenten
Premier Mette Frederiksen sprak na het incident in Kopenhagen van “een aanval” en “een aanslag” op kritieke infrastructuur. Zij noemde het zelfs “de ernstigste aanval op de Deense infrastructuur tot nu toe”. De Europese Commissie sloot zich aan bij die zorg en wees in verklaringen voorzichtig richting Rusland. De NAVO stelde dat er sprake lijkt van een patroon van “toenemend onverantwoordelijk gedrag”.
Eerder deze maand werden boven Polen al Russische drones neergehaald door NAVO-vliegtuigen. Ook vlogen onlangs drie Russische straaljagers kort door Ests luchtruim. Deze reeks gebeurtenissen voedt de discussie over hybride oorlogsvoering in Europa en de noodzaak om luchtruimbeveiliging verder op te schalen.
Deskundigen waarschuwen voor lacunes in bewaking
Volgens defensiespecialist Patrick Bolder van het Haagse Centrum voor Strategische Studies is er nog veel onzekerheid rond de Deense drones. “Het is lastig om te bewijzen of er sprake is van Russische betrokkenheid. Er zijn zelfs experts die betwijfelen of het in alle gevallen daadwerkelijk drones waren,” aldus Bolder.
Hij benadrukt dat er meer geïnvesteerd moet worden in detectiesystemen. “Rond Schiphol staan bijvoorbeeld radars die ontwikkeld zijn voor het volgen van vogels, maar die blijken ook effectief te zijn voor het opsporen van drones.”
Bolder acht het bovendien mogelijk dat drones vanaf vrachtschepen in het Kattegat zijn gelanceerd. “Door laag boven het water te vliegen kunnen ze onder de radar blijven en daarna eenvoudig terugkeren. Zolang de informatiepositie niet wordt versterkt, blijft het bijna onmogelijk om met zekerheid te zeggen wat de herkomst en bedoeling is.”
Onrust over hybride aanvallen neemt toe
De recente drone-incidenten zorgen voor groeiende bezorgdheid in Denemarken en andere Europese landen. De combinatie van onvoorspelbare technologie, moeilijk te herleiden aanvallen en de geopolitieke spanningen in de regio maakt de situatie complex.
Voor Denemarken is het incident boven Jutland opnieuw een signaal dat kritieke infrastructuur kwetsbaar is. Zowel luchthavens als militaire installaties blijken gevoelig voor verstoringen door relatief eenvoudige technologie. De discussie over investeringen in radarsystemen, internationale samenwerking en de rol van de NAVO zal de komende maanden dan ook verder aan kracht winnen.
Bron: NOS
