De Europese Commissie heeft haar langverwachte klimaatdoel voor 2040 bekendgemaakt. Het streven is een vermindering van 90 procent in de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990. Dit doel fungeert als belangrijke tussenstap op weg naar klimaatneutraliteit in 2050.
Lastige onderhandelingen door politieke druk
Het vaststellen van deze doelstelling was een moeizaam proces. Verschillende EU-lidstaten verwezen naar geopolitieke spanningen, economische zorgen en prioriteiten op het gebied van defensie. Hierdoor zijn eerdere klimaatmaatregelen al afgezwakt, zoals de regelgeving tegen ontbossing en bepaalde verplichtingen voor bedrijven.
Eurocommissaris Wopke Hoekstra moest stevig lobbyen om voldoende draagvlak te creëren. Hij bezocht diverse Europese hoofdsteden om de weerstand te inventariseren en concessies te formuleren. De einddoelstelling bleef uiteindelijk staan op 90 procent, ondanks tegenstand uit onder andere Polen, Italië, Hongarije, Tsjechië en Slowakije.
Uitzonderingen en versoepelingen in het plan
Om landen tegemoet te komen, bevat het voorstel diverse versoepelingen. Eén daarvan is de mogelijkheid om een klein deel van de emissiereductie buiten de EU te realiseren. Lidstaten mogen bijvoorbeeld klimaatprojecten in andere werelddelen – zoals herbebossing of schonere fabrieken – mee laten tellen voor hun eigen reductiedoel.
Wetenschappers waarschuwen voor deze aanpak. De Europese Wetenschappelijke Adviesraad benadrukt dat dergelijke projecten moeilijk controleerbaar zijn en adviseert het geld binnen de EU te investeren. Ook in het Europees Parlement klinkt kritiek. Europarlementariër Mohammed Chahim (GroenLinks-PvdA) zegt: “Ik heb liever dat we dat geld gebruiken om staalbedrijf Tata te vergroenen dan om tien elektrische bussen in Vietnam te laten rijden.”
Hoewel de buitenlandse bijdrage aan emissiereductie maximaal 3 procent mag zijn, vrezen critici dat dit leidt tot verwatering van de ambities. “Ik wil gewoon goede doelen stellen en geen achterdeurtjes creëren,” aldus Chahim.
Politiek debat nog lang niet voorbij
De komende maanden staat het klimaatplan centraal in onderhandelingen tussen de EU-lidstaten en het Europees Parlement. De meningen lopen sterk uiteen: waar sommige landen pleiten voor verdere versoepeling, willen anderen juist strengere afspraken. Verwacht wordt dat het 90 procent-doel uiteindelijk blijft staan, maar dat de praktische uitvoering per land sterk zal verschillen.
De vraag blijft of de daadwerkelijke reductie ook gehaald wordt, of dat dit doel vooral op papier blijft bestaan.
Bron: NOS
