De gasprijs op de internationale handelsbeurs TTF in Amsterdam is in een jaar tijd flink toegenomen. Begin 2024 lag de prijs nog rond de 30 euro per megawattuur. Inmiddels schommelt die rond de 50 euro. Oorzaken zijn er genoeg: minder Russische leveringen, schaarste op de lng-markt en tegenvallend weer.
Minder zon en wind stuwen gasvraag omhoog
Het sombere winterweer met weinig wind en zon zorgt voor een lagere productie van duurzame energie. Daardoor moet vaker worden teruggevallen op gascentrales. Dat jaagt de prijzen verder op.
Voor consumenten betekent dit hogere energietarieven. Grote leveranciers hebben al aangekondigd hun prijzen per januari te verhogen.
Veel huishoudens kozen de afgelopen maanden voor een vast contract. Daarmee houden ze de tarieven voorlopig stabiel. Toch blijft onzekerheid bestaan voor wie nog variabele prijzen betaalt.
Europese gasopslagen minder goed gevuld
Niet alleen de prijs, ook de voorraden baren zorgen. In Europa zijn de gasopslagen gemiddeld voor nog geen 75 procent gevuld. Vorig jaar was dat ruim 85 procent. Nederland scoort nog lager, met minder dan 60 procent vulling tegenover ruim 80 procent in 2024.
Minister Hermans noemt de hoge prijzen een prikkel voor voorraadbeheerders om gas te verkopen. Toch zegt die graadmeter niet alles: Nederland levert ook aan buurlanden, waardoor de eigen cijfers vertekend kunnen lijken.
Deskundigen zien geen acuut gevaar
Toch waarschuwen experts niet direct voor tekorten. “De gasvoorziening voor deze winter lijkt voldoende,” zegt energiedeskundige Jilles van den Beukel. Hij voegt er wel aan toe dat het vullen van de opslagen in de zomer een dure aangelegenheid wordt, gezien de hoge termijnprijzen.
Ook het kabinet deelt die analyse. Mocht de situatie verslechteren, dan kan Energie Beheer Nederland ingrijpen door extra gas in te kopen.
Afhankelijker van nieuwe leveranciers
Sinds de Russische inval in Oekraïne is de Europese gasmarkt blijvend veranderd. Leveringen uit Rusland zijn grotendeels weggevallen. Daarvoor in de plaats zijn importen uit Noorwegen, Qatar en de Verenigde Staten gekomen.
Maar die afhankelijkheid maakt de markt kwetsbaar. Onderhoudswerkzaamheden, geopolitieke spanningen of onverwachte kou kunnen de prijzen in korte tijd weer opdrijven.
Voorzichtige daling pas eind 2025
De piek van 2022 ligt achter ons. Toch liggen de huidige prijzen nog altijd hoger dan vóór de oorlog. Pas eind 2025 verwachten analisten een voorzichtige daling.
Dat heeft te maken met de uitbreiding van de lng-capaciteit in landen als Qatar en de VS. Tot die tijd moeten Europa en Nederland rekening houden met een grillige markt.
En dat voelen huishoudens direct in hun portemonnee.
