De apothekersorganisatie KNMP heeft een uitgebreide analyse uitgevoerd naar de gevolgen van geneesmiddelentekorten in Nederland over de afgelopen tien jaar. Ook in 2024 bleek de impact aanzienlijk: meer dan 4,5 miljoen mensen kregen te maken met een tekort aan medicijnen.
Volgens voorzitter Aris Prins zijn de problemen nog lang niet voorbij. “We merken geen enkele verbetering, niet voor ons als apothekers, niet voor patiënten, en niet voor de maatschappij,” aldus Prins.
Minder tekorten, maar blijvende werkdruk
Hoewel het absolute aantal tekorten in 2024 daalde van 2292 naar 1565, blijven apotheekteams zwaar belast. Dagelijks is in iedere apotheek gemiddeld één volledige arbeidskracht bezig met het managen van de tekorten. Dit komt neer op een inzet van 2000 fte landelijk, met een geschatte jaarlijkse kostenpost van 220 miljoen euro.
Daarnaast zorgen geneesmiddelentekorten voor extra kosten bij collega-zorgverleners, zoals artsen en verpleegkundigen, en bij het importeren van medicijnen. Prins benadrukt dat deze problemen een aanzienlijke financiële impact hebben: “Nederland verliest jaarlijks honderden miljoenen door geneesmiddelentekorten.”
Geen optimisme over maatregelen
De genomen maatregelen van overheid, zorgverzekeraars en andere betrokken partijen hebben volgens Prins nog weinig effect gehad. “Er zijn goede voornemens aangekondigd voor 2025, maar eerdere verbeteringen, zoals in 2021, werden ook weer gevolgd door een toename van tekorten.”
De KNMP berekende dat:
- meer dan 4,5 miljoen Nederlanders in 2024 zijn geconfronteerd met een tekort;
- apotheken landelijk 2000 fte inzetten om de tekorten te beheersen;
- middelen op de rode lijst en kritieke geneesmiddelen vaak getroffen worden;
- 74% van de tekorten middelen betreft die onder het preferentiebeleid van zorgverzekeraars vallen.
Oplossingen en maatregelen
Apothekers proberen oplossingen te bieden door alternatieve merken, aangepaste doseringen of zelfs therapeutische alternatieven aan te bieden. Deze oplossingen zijn niet altijd ideaal, omdat ze soms meer bijwerkingen veroorzaken of minder effectief zijn. Import, eigen bereidingen en het meegeven van kleinere hoeveelheden worden ook ingezet.
De KNMP pleit bestuurlijk voor:
- een herziening van het preferentiebeleid;
- meer voorraad van kritieke geneesmiddelen;
- een toename van medicijnproductie binnen Europa.
Dagelijks inzicht via KNMP Farmanco
De organisatie KNMP Farmanco brengt dagelijks de tekorten in kaart. Wanneer een medicijn minimaal veertien dagen niet beschikbaar is, wordt dit geregistreerd als tekort. Farmanco houdt al meer dan twintig jaar statistieken bij en blijft een belangrijke informatiebron voor zorgverleners en beleidsmakers in Nederland.
Bron: KNMP
