In meerdere Oekraïense steden moesten inwoners dit weekend opnieuw urenlang schuilen voor inslagen. Vooral in Kyiv en in het zuidoosten bij Zaporizja was de schade groot. De autoriteiten meldden doden, gewonden en verwoeste gebouwen na een grootschalige aanval met drones en raketten.
President Volodymyr Zelensky zei later dat Rusland “500 drones en 40 raketten” inzette en sprak van een van de zwaarste offensieven sinds februari 2022.
Kyiv en Zaporizja: nacht in schuilplaatsen
In de hoofdstad loeiden de sirenes langdurig. Metrostations en kelders vulden zich opnieuw met gezinnen die de nacht ondergronds doorbrachten. Bij het eerste daglicht werd de omvang van de schade zichtbaar: straten lagen bezaaid met brokstukken, ruiten van woonblokken waren gesprongen en voertuigen stonden uitgebrand langs de stoepen.
Volgens de autoriteiten kwamen in Kyiv vier mensen om het leven en raakten tien anderen gewond. Een ziekenhuis werd getroffen; vooral de cardiologie-afdeling liep zware schade op. Reuters meldde dat er brand uitbrak en dat zwartgeblakerde muren zichtbaar waren. Op straat werd een verbrand lichaam aangetroffen.
Ook in Zaporizja was de impact groot. Een school en meerdere wooncomplexen raakten zwaar beschadigd. Tientallen inwoners liepen verwondingen op. Bewoners vertelden dat ramen uit kozijnen sprongen en muren deels instortten. Hulpdiensten waren uren bezig met evacuaties en het blussen van branden; veel gezinnen werden naar tijdelijke opvanglocaties overgebracht.
Luchtafweer en tactiek
De Oekraïense luchtafweer haalde een aanzienlijk aantal inkomende doelen neer, maar volledige bescherming bleek onmogelijk bij deze omvang. Militaire waarnemers wijzen op een bekende aanpak: eerst veel drones de lucht in om de verdediging te verzadigen, daarna raketten die meer kans krijgen om door te komen. Een dergelijke druk op de luchtverdediging zag het land eerder tijdens de winter van 2022 en 2023, toen energiecentrales en verwarmingsinstallaties geregeld doelwit waren en miljoenen inwoners dagenlang zonder stroom of warmte zaten. Zaporizja blijft door de ligging dicht bij de frontlinie en de aanwezigheid van een kerncentrale extra kwetsbaar.
Gevolgen over de grens
De aanval had ook directe gevolgen buiten Oekraïne. Polen stuurde uit voorzorg gevechtsvliegtuigen de lucht in en sloot tijdelijk het luchtruim langs de oostgrens. Op de luchthavens van Lublin en Rzeszow kwam het vliegverkeer stil te liggen. De autoriteiten spraken van “ongeplande militaire activiteit in verband met het waarborgen van de staatsveiligheid”. Eerder werden in Polen al straaljagers ingezet bij Russische aanvallen in de buurt van de grens en werden drones neergehaald die Pools luchtruim hadden geschonden.
Incidenten aan de NAVO-flank
Ook andere landen aan de oostflank van de NAVO melden verhoogde waakzaamheid. In Estland werden eerder drones onderschept. In Denemarken werden verdachte toestellen gezien boven de luchthaven van Kopenhagen en in de omgeving van een luchtmachtbasis waar F-35-toestellen zijn gestationeerd. Een formele aanwijzing van een verantwoordelijke ontbreekt, maar in diverse hoofdsteden wordt rekening gehouden met Russische betrokkenheid. Binnen de alliantie groeit de vrees dat een enkel incident kan uitmonden in verdere escalatie.
Humanitaire impact
Volgens internationale organisaties leven miljoenen Oekraïners nog altijd als ontheemden, verspreid over het land of tijdelijk in het buitenland. Gezinnen verblijven in sporthallen, scholen of bij familie, vaak met beperkte voorzieningen en weinig privacy. Naast de directe slachtoffers drukken psychische klachten steeds zwaarder op de bevolking; hulpverleners signaleren toegenomen angst, vermoeidheid en trauma’s na herhaalde nachtelijke beschietingen.
Internationale steun
In de Verenigde Staten wordt gewerkt aan een nieuw hulppakket waarin luchtafweersystemen en drones zijn opgenomen. Duitsland en Frankrijk kondigden aanvullende leveringen van munitie en materieel aan. Doel van deze stappen is de Oekraïense luchtverdediging te versterken en de weerbaarheid tegen nieuwe aanvallen te vergroten. Humanitaire organisaties benadrukken tegelijk dat meer middelen nodig zijn voor opvang, medische zorg en wederopbouw, zodat burgers perspectief houden naast de militaire ondersteuning.
Signaal uit Moskou
Tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties verklaarde de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, dat Rusland geen plannen heeft om de Europese Unie of de NAVO rechtstreeks aan te vallen. Wel waarschuwde hij dat Moskou krachtig zal reageren op “elke vorm van agressie” tegen het eigen grondgebied. Voor inwoners van Kyiv en Zaporizja verandert dat weinig aan de dagelijkse realiteit: zij brengen nachten door in schuilplaatsen en leven met de voortdurende onzekerheid over nieuwe inslagen.
Bron: NOS
