Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag heeft een opvallend advies uitgebracht. Staten die te weinig doen tegen klimaatverandering kunnen volgens het hof in strijd handelen met het internationaal recht.
Een stevige waarschuwing dus.
Klimaatverandering kan juridische gevolgen hebben
Wie nalaat de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, loopt risico. Uit het advies blijkt dat landen die hun klimaatplicht niet serieus nemen, aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de schade die andere staten ondervinden. Denk aan overstromingen, droogte of economische verliezen door extreme hitte. Zulke claims zouden in de toekomst tot herstelbetalingen kunnen leiden.
Recht op een gezonde leefomgeving
Het hof benadrukt dat een schone en leefbare omgeving meer is dan een ideaal. Het is een mensenrecht. Zonder gezonde natuur en lucht komen andere rechten — zoals gezondheid, veiligheid en bestaanszekerheid — onder druk te staan. Als staten deze basisvoorwaarden niet beschermen, tasten ze volgens het ICJ de fundamentele rechten van hun burgers aan.
Advies zonder dwang, maar met gewicht
Belangrijk detail: het gaat om een advies, niet om een bindend vonnis. Toch is de juridische en politieke impact groot. Lidstaten van de Verenigde Naties zullen dit oordeel waarschijnlijk betrekken bij onderhandelingen en klimaatzaken. Juristen verwachten bovendien dat toekomstige rechtszaken zich nadrukkelijker zullen beroepen op deze uitspraak.
Met andere woorden: landen kunnen het signaal moeilijk negeren.
Bron: NOS
