Het ondernemersvertrouwen in Nederland is voor het eerst in ruim een jaar gedaald en komt in het eerste kwartaal van 2025 uit op -5,4. Vooral in de sectoren delfstoffenwinning en vervoer en opslag verslechterde het sentiment. Ook denken minder ondernemers een positief bedrijfsresultaat te hebben geboekt voor 2024 (69 procent). Daarentegen zijn de investeringsverwachtingen voor 2025 iets positiever. Dit blijkt uit de Conjunctuurenquête Nederland, uitgevoerd door CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW.
Negatief vertrouwen al dertien kwartalen op rij
Sinds eind 2021 daalde het ondernemersvertrouwen fors tot -22,2, waarna een geleidelijk herstel volgde. De daling in het eerste kwartaal van 2025 betekent dat het sentiment voor het dertiende kwartaal op rij negatief blijft. Het huidige cijfer ligt onder het gemiddelde (-3,6) sinds de start van de metingen in 2012.
Zakelijke dienstverlening blijft uitzondering
In bijna alle bedrijfstakken is het ondernemersvertrouwen afgenomen. De sterkste dalingen werden gemeten in de delfstoffenwinning, vervoer en opslag en de autohandel en -reparatie. Uitzonderingen zijn de groothandel en handelsbemiddeling en de zakelijke dienstverlening, waar het vertrouwen juist steeg. De landbouw, bosbouw en visserij en de horeca blijven de sectoren met het meest negatieve sentiment.
Minder ondernemers positief over 2024
Voor 2024 verwacht 69 procent van de ondernemers een positief bedrijfsresultaat, een lichte daling ten opzichte van een jaar eerder (71 procent voor 2023). Met name in de sectoren cultuur, sport en recreatie en de autohandel en -reparatie zijn ondernemers minder optimistisch. Het aandeel bedrijven dat rode cijfers schrijft blijft stabiel op 11 procent, terwijl 20 procent geen duidelijk resultaat verwacht of nog geen inzicht heeft.
In de bouwnijverheid is de meerderheid (91 procent) positief over het bedrijfsresultaat. De detailhandel scoort met 48 procent het laagst. Ondernemers in de verhuur en handel van onroerend goed tonen daarentegen een flinke verbetering: 69 procent rapporteert winst, vergeleken met 53 procent een jaar eerder.
Tekort aan arbeidskrachten blijft grootste uitdaging
Sinds 2021 vormt het tekort aan arbeidskrachten de belangrijkste belemmering voor ondernemers. In het eerste kwartaal van 2025 geldt dit voor ruim 35 procent van de bedrijven, een daling ten opzichte van 49 procent halverwege 2022. Ondertussen neemt het aantal ondernemers dat onvoldoende vraag als grootste uitdaging ziet toe tot 19 procent. Ook financiële beperkingen spelen een rol, al blijft dit met 10 procent een minder grote factor.
Investeringsverwachtingen licht positief
Ondernemers zijn gematigd positief over hun investeringen in 2025. Meer bedrijven verwachten een toename dan een afname van investeringen, terwijl een jaar geleden de stemming hierover nog vrijwel neutraal was. Vooral in de sector vervoer en opslag is de verwachting verbeterd: het saldo steeg daar van neutraal naar 23 procent. In de meeste sectoren zijn ondernemers positiever gestemd dan vorig jaar, met uitzondering van de detailhandel en overige dienstverlening, waar het sentiment juist omsloeg naar negatief.
Bron: CBS
