De Nederlandse economie groeide in 2025 met 1,8 procent. Op zichzelf is dat al een stevig cijfer, maar de opvallendste ontwikkeling zat dit keer niet alleen in de groei van het bruto binnenlands product. Volgens het CBS nam juist ook de arbeidsproductiviteit flink toe. Werkenden produceerden per gewerkt uur meer dan een jaar eerder, terwijl er in totaal juist minder uren werden gemaakt. Daardoor kwam de arbeidsproductiviteit in 2025 uit op een stijging van 2,4 procent. Dat is niet alleen een duidelijke omslag na twee zwakkere jaren, maar ook de grootste toename in twintig jaar.
Dat maakt deze uitkomst economisch interessant. Een economie kan immers op twee manieren groeien: doordat er meer wordt gewerkt, of doordat per gewerkt uur meer wordt geproduceerd. Op de lange termijn is juist die tweede route het belangrijkst, omdat structurele welvaartsgroei niet eindeloos uit extra uren kan komen. Precies daarom kijkt het CBS in dit bericht niet alleen naar de omvang van de economie, maar ook naar het aantal gewerkte uren en de productie per uur voor alle bedrijfstakken samen. In 2025 viel vooral op dat de economie groeide terwijl het totale aantal gewerkte uren met 0,6 procent daalde.
Omslag na twee jaren van daling
De stijging van 2,4 procent springt ook in het oog omdat de arbeidsproductiviteit in 2023 en 2024 juist nog daalde. In 2023 ging het om een afname van 1,9 procent, een jaar later om 0,3 procent. Tegen die achtergrond voelt 2025 als een duidelijke draai. Het CBS noemt de stijging zelfs de hoogste in twintig jaar. Daarmee zit Nederland ineens weer ver boven het gemiddelde van het afgelopen decennium, waarin de arbeidsproductiviteit gemiddeld met slechts 0,3 procent per jaar toenam. Ter vergelijking: in de twee decennia daarvoor lag dat gemiddelde nog op respectievelijk 0,7 en 1,7 procent per jaar.
Dat zegt iets over de aard van het economische herstel. De groei van 2025 lijkt niet alleen te zijn gedragen door meer activiteit, maar ook door efficiënter gebruik van arbeid. Dat is belangrijk, zeker in een land waar de arbeidsmarkt al langer krap is en bedrijven niet simpelweg onbeperkt extra mensen of uren kunnen inzetten. Juist dan wordt productiviteitsgroei een cruciale factor. Een economie die meer weet te produceren zonder dat daar meer arbeidsuren tegenover staan, krijgt meer ruimte om te groeien zonder dat de druk op personeel nog verder oploopt. Die gedachte volgt uit de CBS-cijfers en uit de manier waarop het bureau productiviteit in deze publicatie centraal zet.
Huishoudens waren opnieuw de motor van de groei
Als het gaat om de bestedingen, leverden huishoudens in 2025 de grootste bijdrage aan de economische groei. De consumptie door huishoudens nam, gecorrigeerd voor prijsveranderingen, met 1,5 procent toe. Dat was meer dan in 2024, toen de groei op 1,1 procent uitkwam. Volgens het CBS gaven huishoudens zowel meer uit aan diensten als aan goederen. Bij diensten noemt het bureau onder meer vervoer en communicatie, huisvesting, recreatie en cultuur en horeca. Bij goederen ging het bijvoorbeeld om voedingsmiddelen, kleding, schoenen en elektrische apparaten.
Opvallend is wel dat de consumptie opnieuw achterbleef bij de groei van het besteedbaar inkomen. Huishoudens hadden in 2025 gemiddeld namelijk 2,7 procent meer te besteden dan een jaar eerder, gecorrigeerd voor inflatie. Toch groeide hun consumptie minder hard. Volgens het CBS kunnen onder meer geopolitieke spanningen, een nog relatief hoge inflatie en onzekerheid over de toekomst daarbij een rol spelen. Die voorzichtigheid ziet het statistiekbureau ook terug in het consumentenvertrouwen, dat al ruim 6,5 jaar negatief is. Zo’n lange aaneengesloten periode van negatief consumentenvertrouwen is volgens het CBS niet eerder voorgekomen.
Groei kwam uit meerdere hoeken
De economie dreef in 2025 niet alleen op huishoudens. Ook de overheidsconsumptie, de investeringen en het handelssaldo leverden een positieve bijdrage aan de groei. Dat maakt het beeld breder dan alleen een consument die weer wat meer uitgeeft. De overheidsconsumptie groeide met 1,9 procent, terwijl de investeringen in vaste activa met 1,1 procent toenamen. Daarmee was 2025 op meerdere fronten sterker dan 2024, toen de investeringen nog licht krompen.
Ook de buitenlandse handel hielp mee. Na twee jaar van krimp groeide de uitvoer van goederen en diensten in 2025 met 2,4 procent. Dat is opvallend, omdat internationale spanningen en hogere invoerheffingen vanuit de Verenigde Staten juist eerder voor tegenwind hadden kunnen zorgen. Toch groeide de wereldhandel volgens het CBS door, en dat werkte door in de Nederlandse cijfers. Vooral de export van machines, ruwe aardolie en aardgas, voedingsmiddelen en landbouw- en visserijproducten lag hoger. Daarnaast groeide ook de wederuitvoer en nam de uitvoer van diensten toe.
Nederland presteerde beter dan veel buurlanden
In Europees perspectief deed Nederland het in 2025 relatief goed. Met een economische groei van 1,8 procent lag Nederland boven het gemiddelde van de Europese Unie, dat op 1,5 procent uitkwam. Ook de omringende landen bleven achter. Duitsland noteerde na twee jaren van krimp slechts 0,2 procent groei. België kwam uit op 1,0 procent en Frankrijk op 0,8 procent. Daarmee groeide de Nederlandse economie duidelijk harder dan die van de belangrijkste buurlanden.
Internationaal blijft het beeld wel gemengd. Binnen Europa groeide Ierland het hardst, al merkt het CBS daarbij op dat dit cijfer sterk wordt vertekend door multinationals die daar zijn gevestigd. Buiten Europa groeide China met 5,0 procent opnieuw duidelijk harder dan Nederland, terwijl ook de Verenigde Staten met 2,1 procent boven het tempo van de EU zaten. Wel was het verschil tussen de VS en Europa kleiner dan in 2024. Voor Nederland onderstreept dat vooral dat de economie in 2025 behoorlijk standhield in een omgeving die internationaal bepaald niet zorgeloos was.
Productiviteit wordt weer de kern van het verhaal
Juist daarom is de sterke stijging van de arbeidsproductiviteit misschien wel de belangrijkste uitkomst van deze publicatie. Economische groei van 1,8 procent is stevig, maar het feit dat die groei gepaard ging met minder gewerkte uren maakt het verhaal achter dat cijfer veel interessanter. Het suggereert dat de economie in 2025 niet alleen groter werd, maar ook efficiënter draaide. Voor een land dat al langer worstelt met personeelstekorten, vergrijzing en beperkte ruimte op de arbeidsmarkt, is dat een relevant signaal. Meer produceren zonder meer uren te maken is op termijn waardevoller dan groei die alleen leunt op extra arbeid.
Daarmee laat 2025 een beeld zien dat economisch gezien steviger oogt dan de kale groeicijfers alleen verraden. Huishoudens hielden de consumptie op peil, export en investeringen trokken aan en Nederland groeide harder dan veel landen om zich heen. Maar vooral de productiviteitssprong maakt dit jaar opvallend. Na twee jaren van daling lijkt daar weer beweging te zijn ontstaan. En juist dat kan, als die lijn doorzet, op langere termijn belangrijker blijken dan één enkel groeicijfer over één kalenderjaar.
Bron: CBS.
