Het kabinet heeft plannen aangekondigd om het arbeidsongeschiktheidsstelsel te verbeteren en te vereenvoudigen. Minister Eddy van Hijum van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gaf in een brief aan de Tweede Kamer aan dat zowel op korte als lange termijn maatregelen worden overwogen. Het doel is een stelsel dat beter werkt voor mensen en begrijpelijker is voor zowel gebruikers als uitvoerders.
Korte termijn: verbeteringen op basis van advies
Voor de korte termijn baseert het kabinet zich op variant 1 van het advies van de Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (Octas). Minister Van Hijum stelt: “Ik wil een sociale zekerheid die werkt voor mensen. Dat is nu te vaak niet het geval. Er is de afgelopen jaren een stelsel gebouwd dat alleen voor experts te begrijpen is, maar voor zowel de uitvoerders als de mensen die ervan afhankelijk zijn ondoorgrondelijk is. Dat moet anders en beter. Het stelsel moet een stuk eenvoudiger.”
Lange termijn: verder kijken naar oplossingen
Voor de lange termijn worden enkele ideeën uit andere varianten van het Octas-advies verder uitgewerkt. Het kabinet wil samen met vakbonden, werkgevers, uitvoerders en betrokkenen stappen zetten om het stelsel menselijker te maken. Van Hijum erkent echter dat vereenvoudigen complex is: “Vereenvoudigen is niet makkelijk, er zijn geen simpele oplossingen. Maar we moeten hier werk van maken, zodat mensen zich gehoord voelen, uitvoerders hun werk kunnen doen en het stelsel menselijker wordt.”
Problemen binnen de WIA
De huidige wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) staat onder kritiek. Volgens de Algemene Rekenkamer is de wet onuitvoerbaar geworden. Ook zijn er ernstige fouten bij het toekennen van uitkeringen geconstateerd. Mensen met een arbeidsongeschiktheidspercentage onder 35% (de zogenaamde 35-minners) vallen buiten de WIA, maar slagen er vaak niet in werk te vinden. Daarnaast zorgen terugvorderingen voor grote onzekerheid over inkomen. Het oorspronkelijke doel van de wet, om mensen zoveel mogelijk aan het werk te houden, wordt niet gehaald.
Mogelijke aanpassingen
Het kabinet overweegt diverse maatregelen om het stelsel te verbeteren. Zo wil Van Hijum het aantal regelingen binnen de WIA verkleinen en meer uitgaan van wat mensen feitelijk nog kunnen verdienen. Ook wordt gekeken naar een regeling voor zelfstandigen en mogelijke oplossingen voor de 35-minners, zodat zij niet langer buiten de boot vallen. In de Kamerbrief worden de plannen verder uitgewerkt en de kosten van de maatregelen in kaart gebracht.
Bron: Rijksoverheid
