De politie krijgt extra capaciteit om discriminatie en racisme effectiever aan te pakken. Naar aanleiding van het toenemende aantal meldingen – in 2023 ging het om ruim 9.000 meldingen bij de politie alleen – wordt het bestaande expertiseteam uitgebreid. Het kabinet stelt hiervoor structureel drie miljoen euro per jaar beschikbaar.
Signalen van discriminatie vaak onzichtbaar
Volgens Jim Gouwen, hoofd van het Expertise Centrum Aanpak Discriminatie-Politie (ECAD-P), is het werkelijke aantal gevallen van discriminatie veel hoger dan de geregistreerde meldingen:
‘Die negenduizend meldingen zijn het topje van de ijsberg. We weten dat het overgrote deel van de mensen die discriminatie ervaart dit niet meldt. Terwijl het een grote impact heeft op iemands welzijn. Het is ingrijpend en pijnlijk, omdat het je niet alleen benadeelt op basis van kenmerken waar je geen invloed op hebt, maar ook een diep gevoel van uitsluiting en ongelijkheid veroorzaakt. Discriminatie raakt aan iemands identiteit, waardigheid en gevoel van eigenwaarde.’
Belang van het ECAD-P
Het ECAD-P is een gespecialiseerd onderdeel binnen de politie dat zich richt op het opsporen, analyseren en aanpakken van discriminatie en hate crime. De eenheid bestaat uit discriminatierechercheurs, analisten en coördinatoren, die samenwerken met regionale eenheden.
Een evaluatie van het centrum in juni 2024 liet zien dat slachtoffers zich beter geholpen voelen en daders vaker worden aangepakt. Daarnaast helpt het centrum politiemedewerkers met trainingen en advies, zodat meldingen beter worden herkend en afgehandeld.
Structurele financiering versterkt werkwijze
Waar het ECAD-P eerder werkte op basis van tijdelijke financiering, krijgt het centrum vanaf nu jaarlijks drie miljoen euro. Daarmee kunnen meer experts worden opgeleid en ondersteund in de opsporing van strafbare discriminatie. Het centrum neemt meldingen niet over van lokale eenheden, maar ondersteunt hen inhoudelijk.
Nieuwe wetgeving vanaf juli 2025
Vanaf 1 juli 2025 wordt discriminatie bij zogeheten commune delicten, zoals mishandeling of vernieling, zwaarder bestraft. Als een misdrijf wordt gepleegd met een discriminerend motief, kan de straf met een derde worden verhoogd. Dat vraagt van agenten dat zij deze motieven tijdig herkennen. Het ECAD-P speelt hierbij een sleutelrol in kennisoverdracht en ondersteuning.
Samenwerking met netwerkpartners
Het centrum richt zich op alle vormen van discriminatie, waaronder die op basis van afkomst, religie, seksuele oriëntatie en genderidentiteit. Gouwen benadrukt het belang van samenwerking:
‘Hiervoor werken we intensief samen met de eenheden, evenals met netwerkpartners als het Openbaar Ministerie, discriminatie.nl, meld online discriminatie (MOD), etc. We adviseren en informeren hen, zodat zij samen met de politie-eenheden kunnen zorgen voor de juiste afdoening: strafrechtelijk en/of niet-strafrechtelijk. Bij niet-strafrechtelijk kun je denken aan mediation of schadevergoeding. Soms is dat effectiever dan een strafrechtelijke aanpak, omdat het slachtoffer daarmee eerder is geholpen. Verder analyseren we de registraties, om een realistischer beeld te krijgen van de omvang van discriminatiezaken in Nederland.’
Meer inzicht en betere begeleiding
Ook discriminatierechercheur Willem Taalen onderstreept het belang van deskundigheid:
‘Racisme en discriminatie zijn vaak moeilijk te herkennen. Het is complexe problematiek, die veel expertise vraagt. Rechercheurs en analisten van het ECAD-P zoeken in de politiesystemen of incidenten die met discriminatie te maken hebben, goed zijn verwerkt. Dat is belangrijk, want als er bij een zaak (ook) sprake is van discriminatie, kan het OM hogere straffen eisen. We beoordelen registraties op relevantie, gronden, ernst en aard van het feit. We vullen dit aan waar nodig en bespreken met collega’s wat de beste aanpak is. Hierbij staat het belang van het slachtoffer centraal. Ook trainen we collega’s in de bejegening van slachtoffers. Want het is belangrijk dat het slachtoffer zich gehoord, begrepen en goed begeleid voelt.’
Met deze stappen zet de politie een belangrijke stap in het bestrijden van discriminatie in Nederland.
Bron: Politie
