De financiële stabiliteit in Nederland staat onder druk door aanhoudende geopolitieke spanningen en een toename van economische onzekerheden. Dat blijkt uit het op 20 mei 2025 gepubliceerde Overzicht Financiële Stabiliteit van De Nederlandsche Bank (DNB). Vooral ontwikkelingen rondom wereldhandel, internationale samenwerking en nationale begrotingsbeleid zorgen voor toenemende risico’s.
Volgens DNB-president Klaas Knot zijn er “wereldwijd terechte zorgen over de impact van aangekondigde invoerheffingen die de financiële stabiliteit kunnen raken”. Hij benadrukt het belang van samenwerking: “Tegen deze achtergrond is Europese en internationale samenwerking eens te meer van cruciaal belang. Gelukkig zien we dat Nederlandse financiële instellingen stevige buffers hebben om een onzekere toekomst het hoofd te bieden.”
Nederlandse banken weerbaar in handelsspanningen
DNB heeft een stresstest uitgevoerd om de impact van een mogelijke handelsoorlog te simuleren. Hieruit blijkt dat Nederlandse grootbanken een robuuste uitgangspositie hebben. Bij de recente Amerikaanse invoerheffingen, zoals op 2 april aangekondigd, daalt de kernkapitaalratio slechts beperkt met 1,5 procentpunt tot 16,1% eind 2027. Zelfs in een verslechterd scenario met verdere escalatie blijft deze ratio boven de wettelijke eisen, op 14,5%.
Hoewel verzekeraars en pensioenfondsen niet in de stresstest zijn meegenomen, wijst DNB erop dat ook zij gevoelig zijn voor marktcorrecties. Met name pensioenfondsen zijn kwetsbaar door de toenemende concentratie in aandelenportefeuilles. Toch voldoen ook deze sectoren momenteel ruim aan de kapitaaleisen.
Digitale weerbaarheid steeds belangrijker
De groeiende geopolitieke spanningen zorgen niet alleen voor financiële risico’s, maar leiden ook tot een toename van cyberdreigingen. Cyberaanvallen raken steeds vaker indirect de financiële sector via vitale partners zoals telecom- en IT-dienstverleners. Daarbij groeit de afhankelijkheid van niet-Europese digitale leveranciers, wat de kwetsbaarheid vergroot.
Om deze risico’s het hoofd te bieden, wordt met de invoering van de Digital Operational Resilience Act (DORA) gewerkt aan een strenger toezichtkader. Deze wetgeving stelt scherpere eisen aan de beheersing van ICT- en cyberrisico’s bij financiële instellingen en hun uitbestedingspartners.
Europese samenwerking als ankerpunt
De effectiviteit van internationale organisaties staat onder druk. Tegelijkertijd is internationale samenwerking essentieel voor het waarborgen van financiële stabiliteit. Gebrekkige coördinatie kan leiden tot een verzwakking van regelgeving en een trage beleidsreactie bij wereldwijde economische schokken.
Voor Nederland, met een open economie en een sterke verwevenheid met Europese markten, is versterking van samenwerking binnen de Europese Unie cruciaal. 70% van de Nederlandse handel blijft binnen de EU. Verdere integratie van de Europese kapitaalmarkten en interne markt is daarom noodzakelijk om het concurrentievermogen van Europa te versterken. Een vereenvoudiging van regelgeving kan daarbij helpen, zolang de weerbaarheid van het financiële systeem behouden blijft.
Bron: DNB
