NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte stelt volgens bronnen van persbureau Reuters voor om de norm voor defensie-uitgaven flink op te schroeven. Lidstaten zouden voortaan 5 procent van hun bruto binnenlands product (bbp) aan defensiegerelateerde zaken moeten besteden, in plaats van de huidige 2 procent.
Opbouw van de 5 procent
De voorgestelde verhoging is volgens Reuters onderverdeeld in twee delen. Een bedrag gelijk aan 3,5 procent van het bbp zou direct aan defensie moeten worden besteed. De overige 1,5 procent is bedoeld voor uitgaven die indirect bijdragen aan de defensiecapaciteit, zoals investeringen in cyberveiligheid en infrastructuur die van belang is voor militaire logistiek.
Reactie op druk van de VS
De Verenigde Staten dringen al langer aan op hogere bijdragen van andere NAVO-landen. Met name oud-president Trump heeft zich hier fel over uitgelaten. Hij is ontevreden over het feit dat veel lidstaten de afgesproken norm van 2 procent niet halen, terwijl de VS zelf het grootste deel van het NAVO-budget bekostigt.
Eerder stelde Rutte een verhoging voor naar iets boven de 3 procent. Trump ging daar in januari overheen en riep op tot een norm van 5 procent. Voor Nederland zou dit neerkomen op tientallen miljarden euro’s extra aan defensie-uitgaven.
Beperkte capaciteit en betaalbaarheid
Sommige Zuid-Europese landen stellen dat een dergelijke verhoging financieel niet haalbaar is. Daarnaast wordt betwijfeld of de defensie-industrie in staat is om een plotselinge stijging in de vraag aan te kunnen.
Belangrijke beslissingen op komende top
Tijdens de NAVO-top in juni, die plaatsvindt in Den Haag, worden definitieve besluiten verwacht. Diplomatieke bronnen melden dat Trump mogelijk niet aanwezig zal zijn als de verhoging uitblijft. Als de regeringsleider van veruit de belangrijkste lidstaat verstek laat gaan, is de top bij voorbaat mislukt, stellen diplomaten.
EU staat tijdelijk hogere tekorten toe
De Europese Unie biedt NAVO-landen binnen Europa enige ruimte. De gebruikelijke grens van 3 procent begrotingstekort mag tijdelijk worden opgeschoven naar 4,5 procent, mits de extra ruimte wordt besteed aan defensie. Zestien van de zevenentwintig EU-lidstaten hebben aangegeven van deze regeling gebruik te willen maken.
Bron: NOS
